The impact of oil & gas facors on the economical and political stance of Kurdistan Region Government /Iraq

Authors

  • Anwar M. Faraj Department of Diplomacy and Public Relations, College of Law and Politics, University of Human Development, Sulaymaniyah, Kurdistan Region, Iraq
  • Chalak Mohtasam Khorsheed Department of Political Science, College of Political Science, University of Sulaimaniyah, Sulaimaniyah, Kurdistan Region, Iraq.

DOI:

https://doi.org/10.21928/juhd.v8n2y2022.pp15-27

Keywords:

Oil & Gas factors, Political stance of KRG, Impacts of oil & gas facors, Economical stance of KRG

Abstract

The status of the Kurdistan Region means the political, economic and geographical balance of the Kurdistan Region at the local, regional and international levels. The oil and gas factor has a direct impact on the political and economic situation of the Kurdistan Regional Government, the local oil and gas factor that has a direct impact on the lives and livelihoods of the people, as much as the Kurdistan Regional Government has a direct impact on the lives and livelihoods of the people, and it is related to salaries and filling the existing financial needs On the sale of oil and the amount of money it receives in cash from the federal government after the free treatment of the regional government with oil and gas, which is a new problem between the region and the federal government, and in sum, this affects the overall political system in the region. At the regional level, the Kurdistan Regional Government borders Turkey, Iran and Syria, and Kurdistan's oil is officially exported and sold through Turkish territory, and therefore the Turkish state has the most political and economic relations with the Kurdistan Region, which has the effect of oil and gas factors at the regional level in political and economic relations With neighboring countries in general and Turkey in particular. The United States and Russia are the two largest countries on the international scene that have the greatest impact on the Kurdistan Region, and some American and Russian energy companies operate in the Kurdistan Region, so the Kurdistan Region has become an important place for these two global countries. The Kurdistan Region has been able to establish relations with these two major countries through oil and gas factors, but the relationship comes within the framework of the US and Russia's foreign policy in exchange for other countries such as Turkey, Iran and Syria.

References

یەكەم: سەرچاوە كوردییەكان

أ-ده‌ستور

ده‌ستوری كۆماری عێراق ساڵی 2005.

ب-یاساكان

یاسەی نەوت و گازی هەرێمی كوردستانی – عێراق. ماددەی (13،12،11، 15) ساڵی 2007.

ج-كتێب

أ.یاسین، بورهان . عەزیز، سەردار. ( 2017) . دەوڵەتی سەربەخۆی كوردستان لە ناوەوە بونیادنان لە دەرەوە دانپیانان ،چاپخانەی كاروخ، هەولێر.

بیل پارك، و: بەرزانی مەلا وەهاب .( ٢٠١٠) . سیاسەتی توركیا بەرامبەر بە باكوری عێراق ، چاپخانەی چوارچرا، سلێمانی .

قادر، پەروێز رەحیم. صاڵح ،نەجات علی .(2010) . كاریگەرییەكانی توركیا لەسەر هەرێمی كوردستانی عێراق، چاپخانەی موكریانی، هەولێر .

عبداللە، خامۆش عمر. ( 2011) . تێوری گشتی یاسای دەستوری و سیستەمی دەستوری لە عێراق، چاپخانەی شەهاب، هەولێر.

فەتاح، ڕێبین . (2012) . هەنگاوێكی سەركەوتوو بڕیاریكی بوێرانە، سامانە سروشتییەكان و كایگەرییەكانی- روانگەیەكی ڕۆژنامەوانی، چاپخانە نیە، هەولێر .

عزیز، سەردار. (2013) . حكومەت و سامانی سروشتی لە هەرێمی كوردستان، چاپخانەی الدار العربیە للعلوم، بیروت.

هەڵەبجەی، سەروەت. (2015) . نەوت هۆكاری سەرەكی شەڕەكانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست، چاپخانە نیە،سلێمانی .

ڕسوڵ، سەنگەر. رەشاد،فەرمان. عەبدوڵڵا، ئاری . (2019) . شەفافییەتی نەوتی كوردستان لە چاوی دیلۆیتەوە، چاپخانەی كامبرج، هەولێر .

فتح اللە، سفین جلال. (2015) . نەوتی هەرێمی كوردستان شیكردنەوەیەكی جوگرافی سیاسی، دەزگای چاپ وپەخشی نارین، هەولێر.

مەنتك، كامەران .( 2017) . بازرگانی رەشی نەوت و داڕشتنەوەی پەیوەندییە هەرێمایەتییەكان ،چاپخانەی زانكۆی سەلاحەدین، هەولێر.

نادر ،كاوە . ( 2008) . ڕۆڵی نەوت لە چارەنووسی گەلی كوردستاندا، چاپخانەی روون، سلێمانی .

شێرۆكی، مەلكۆ . ( 2017) . دیبلۆماسی ئابوری و كاریگەری لەسەر پەیوەندییەنێودەوڵەتییەكان، چاپخانەی ماردین، هەولێر.

كەریم، هێرش عەبدوڵڵا حمە . ( 2013) . پەیوەندییە سیاسییەكانی نێوان هەرێمی كوردستان و دەوڵەتانی دراوسئ ئێران و توركیا و سوریا 1991-2003 ، ئەندێشە بۆچاپ و بڵاوكردنەوە، سلێمانی .

د-گۆڤار

حاجی، ڕنجدەر. (شوباتی 2015) . نەوتی خاوی هەرێمی كوردستان لە نێو بەرهەمهێنانی ڕۆژهەڵاتی ناوەراست، گۆڤاری وزە، ژمارە (1) ، پەیمانگای كوردستان بۆ وزە، هەولێر.

كەریم، زانا. (ئایاری 2021) . دیپلۆماسی هەرێمی كوردستان و ئاڵنگارییە یاساییەكانی، گۆڤاری ئایندەناسی، ژمارە (7)، سەنتەری لێكۆڵینەوەی ئایندەی، سلێمانی .

ئەحمەد، زوبیر رەسول . (كانونی 2020) . بنەمای پەیوەندییەكانی روسیا و هەرێمی كوردستان، گۆڤاری ئایندەناسی، ژمارە(6) ، سەنتەری لێكۆڵینەوەی ئایندەی، سلێمانی.

حمە غریب ، كەنعان. 2014) . پێگەی هەرێمی كوردستان لە سیستمی نوێی جیهانیدا، زنجیرە كتێبی دەزگای میللەت، ژمارە(4)، (چاپخانەی كاردۆ ، سلێمانی .

حەمە، هاوڕئ حەسەن . (تشرینی یەكەم2020). . سیاسەتی دەرەوەی ئەمریكا بەرامبەر كوردستانی عێراق، لە بڵاوكراوەكانی ناوەندی كوردستان بۆ توێژینەوەلە ململانێ‌ و قەیرانەكان، ژمارە (191) ، سلێمانی.

علی ، قارەمان. (شوباتی 2018) . توركیا و هەرێمی كوردستان دوای ڕیفراندۆم:ئایندەی پەیوەندییەكانیان، لە بڵاوكراوەكانی ناوەندی كوردستان بۆ توێژینەوە لە ململانێ‌ و قەیرانەكان، سلێمانی، ژمارە (8) .

حسین، محمد. (تشرینی یەكەمی 2019) . ئاڵنگارییەكانی كەرتی وزەی هەرێمی كوردستان، لە بڵاوكراوەكانی ناوەندی كوردستان بۆ توێژینەوەلە ململانێ‌ و قەیرانەكان، ژمارە (74)، سلێمانی.

قادر،هێمن محمد. (ئایاری 2021) . كاریگەری وزە لە پەیوەندییەكانی توركیا و هەرێمی كوردستاندا، گۆڤاری ئایندەناسی، ژمارە( 7) ، سەنتەری لێكۆڵینەوەی ئایندەی،سلێمانی .

و- ڕۆژنامە

گزالی، نزار ( 4/12/2012) . ڕاستە گرێبەستە نەوتیەكانی هەرێم بڵاوكراونەتەوە بەڵام شێوازی ئەنجامدانەكەی لە پشت دەرگا داخراوەكانەوە بووە، ڕۆژنامەی ئاوێنە، ژمارە (354)، سلێمانی.

ی- توێژینەوە

( 19نیسانی 2012) گروپی قەیرانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست، عێراق و كوردەكان: شێوازی قازانج و زیانی زۆری هایدرۆكاربۆن، ڕاپۆرتی گروپی قەیرانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست ، ژمارە (120) .

كەریم، ئەنوەر. (تشرینی دووەمی 2020) . شیكاری سوات بۆ كەرتی نەوت و غازی هەرێمی كوردستان، ژوری توێژینەوەكانی بزوتنەوەی گۆڕان، سلێمانی .

دووەم:سەرچاوە عەرەبییەكان

الكتب العربیە

غیلبین، روبرت. ( 2004) . الاقتصاد السیاسی للعلاقات الدولیە، ت: مركز الخلیج للابحاث، مركز الخلیج للابحاث، دبی.

صالح ،علیا‌و كامل. (2012) . قطاع النفط والغاز فی الخلیج نظرە عامە واقلیمیە، (مركز الخلیج لسیاسات التنمیە ،الكویت .

الرمیحی، محمد. (---) النفط والعلاقات الدولیە، ( سلسلە عالم المعرفە ، الكویت.

خیتاوی، محمد. (2010) . الشركات النفطیە متعددە الجنسیات و تاثیرها فی العلاقات الدولیە، دار مؤسسە رسلان الطباعە والنشر والتوزیع، دمشق .

سێیەم ئەلیكترۆنیەكان: سەرچاوە

جەعفەر، بەهرۆز. (2020) . مەترسییەكانی بەردەم یەدەگی نەوت و غازی سروشتی هەرێمی كوردستان لە سۆنگەی بازاڕی ئابوری جیهانیەوە ، وەرگیراوە لە سایتی پەیمانگای مێدیتریانە بۆ توێژینەوەی هەرێمایەتی، https://www.mirs.co/KU/details.aspx?jimare=193،

بەرواری سەردان 4-8-20٢1، كاتژمێر 2:48Am.

جەعفەر، بەهرۆز. (2017) . جیۆپۆڵەتیكی نوێی ووزەی هەرێمی كوردستان لە ژێر ڕۆشنایی دوایین پێشهاتە هەرێمایەتییەكاندا، وەرگیراوە لە سایتی پەیمانگای مێدیتریانە بۆ توێژینەوەی هەرێمایەتی ، https://www.mirs.co/KU/details.aspx?jimare، بەرواری سەردان 29-7-20٢1، كاتژمێر 1:29Am.

كاكه‌ی،عه‌باس. (2019) . كوردانی عێراق ‌و توركیا لە سیاسەتی دەرەوەی زلهێزەكاندا ؛ وەرگیراوە لە سایتی چاوی كورد،http://chawykurd.com/details.aspx?=hewal&jmare=3648&Jor=11&Jor2=96 ،بەرواری سەردان 7-8-20٢1 ،كاتژمێر 7:25Am.

(2017) . حكومەتی هەرێم 14 ملیۆن دۆلاری بە دانەغاز دۆڕاند، وەرگیراوە لە سایتی میللەت،https://www.milletpress.com/Detail.aspx?Jiamre=44588&T ، بەرواری سەردان 8-8-20٢1 ،كاتژمێر 10:29Am.

سایتی فەرمی حكومەتی هەرێمی كوردستان،

https://gov.krd/news-and-announcements/categorie،بەرواری سەردان 29-4-20٢1 ،كاتژمێر 11:38Am.

شێركۆ جەودەت، راپۆرتەكەی دیلۆیت خزمەت بە شەفافیەتی نەوت و غاز ناكات، وەرگیراوە لە سایتی ویستگە،

https://gov.krd/news-and-announcements/categorie،بەرواری سەردان ٢9-7-20٢1 ،كاتژمێر 1:29Am.

زەڵمی، موئمین .(2019) .كورد و ئەمریكا؛ هامشۆی سیاسی یان پەیوەندی دیبلۆماسی، وەرگیراوە لە سایتی چاوی كورد، http://chawykurd.com/details.aspx?=hewal&jmare=3663&Jor=41&Jor2=90،بەرواری سەردان 7-8-20٢1 ،كاتژمێر 7:١٢Am.

موهەندس، نەوزادی ، غازی سروشتی كوردستان نیعمەتێكی تاڵانكراو، وەرگیراوە لە سایتی ڕادیۆی نەوا، http://www.radionawxo.org/kurdi/index.php/article.html?start=42، بەرواری سەردان ٢١-7-20٢1 ،كاتژمێر 11:18Am.

گوڵاڵی، یادگار صدیق. (2021) . هەرێم بواری جوڵە كەمە , وەرگیراوە لە سایتی شەن، http://www.shanpress.com/Wtardetails.aspx?jimare=3562 ،بەرواری 29-6-2021, كاتژمێر 6:50.

تاوگۆزی، ئاریان . (2015) . پارا و پرۆتۆ، كامیان؟ بۆ دیپلۆماسییەتی حكومەتی هەرێمی كوردستان ، وەرگیراوە لە سایتی سپی میدیا،https://speemedia.com/drejaWtar.aspx?NusarID=238&Jmare=66 ،بەرواری 6-8-2021, كاتژمێر 2:50.

ڕەفیق، ئومێد. (2016) . چۆنێتی بونیادنانی ستراتیجی گشتگیر لە هەرێمی كوردستان ، وەرگیراوە لە سایتی میللەت، https://www.milletpress.com/Detail.aspx?Jiamre=12361&T

،بەرواری سەردان 3-8-20٢1، كاتژمێر 1:29Am.

نه‌جار، شێرزاد. (2015) . هەرێمی كوردستان و دبلۆماسیەتی سەردەمی سەخت، وه‌رگیراو له‌ سایتی گوڵان،https://www.gulanmedia.com/so/story/201605/1621546275، بەرواری 1-11-2020, كاتژمێر 1:42.

Published

2022-04-24

Issue

Section

Articles