قوتابخانه‌ی ڕوشدییه‌ی ڕه‌واندز و دیارترین كێشه‌كانی 1868-1916

ئه‌رشیفی عوسمانی:

BOA. BEO.02955.22159.

BOA. MF. İBT. 00408.00020.001.

BOA. MF.İBT. 00020.00006.001.

BOA. MF.İBT. 00044.00012.001.

BOA. İBT. 00217.

BOA. A. MKT. MHM. 00422. 00008. 001.

BOA. MF. MKT. 00045. 00142. 001.

BOA. MF. İBT. 00013.

BOA. MF. MKT. 00035. 00034. 001.

BOA. MF. MKT. 00037. 00086. 001.

BOA. MF. İBT. 00444.00234.001.

BOA. A. MKT. MHM. 00427. 00010. 001.

BOA. A. MKT. MHM. 00427. 00010. 005.

BOA. MF. MKT. 00059. 00116. 001.

BOA. DH. MKT. 02433.00080. 001.

BOA. MF. MKT. 00541. 00016. 001.

BOA. MF. İBT. 00493. 00052.001.

BOA. MF. MKT. 00466. 00029.

BOA. MF. MKT. 00360. 00013. 001.

BOA.MF.MKT.00466.00029.001.

BOA. MF. İBT. 00168.00129.002.

BOA. BEO.02955.21559.001.

BOA. MF. İBT. 00129.

BOA. MF. MKT. 00903. 00009. 001.

BOA. MF. MKT. 00098. 00007.001.

BOA. MF. MKT. 00914. 00008.001.

BOA. MF. MKT. 00972. 00008. 001.

BOA. MF. İBT. 00129.00029.001.

ساڵنامه‌كانی ده‌وڵه‌تی عوسمانی:

سالنامة نظارت معارف عمومية، برنجی سنة (ساڵی یه‌كه‌م) 1316 هـ - 1888-1889، 1201. سالنامة نظارت معارف عمومية، اكینجی سنة (ساڵی دووه‌م) 1317 هـ - 1889-1900م، 1418.

سالنامة نظارت معارف عمومية، اوچنجی سنة (ساڵی سێیه‌م) 1318 هـ / 1900م، 2584.

سالنامة نظارت معارف عمومية، دردنجی سنة (ساڵی چواره‌م) 1319هـ / 1901م ، 921.

سالنامة نظارت معارف عمومية، التنجی سنة (ساڵی شه‌شه‌م) 1321هـ/ 1903م ، 686.

سالنامة بغداد، دفعة 1، مطبعةء ولايت بغداد، 1292 (1875)، 92.

موصل ویلایتی سالنامة رسمیسیدر، 1308 هـ ، موصل مطبعه‌سی، 128.

موصل ویلایتی سالنامة رسمیسیدر، 1325هـ ، موصل مطبعه‌سی، 216.

موصل ویلایتی سالنامة رسمیسیدر، 1330 هـ ، موصل مطبعه‌سی، 253.

وه‌قایعی عوسمانی:

تقویم وقایع، في 21 / ذا (ذالحجة)، 1254، دفعة 176.

كتێب:

قادر، مهدي محمد. 2021. التعليم في جنوب كوردستان في العهد العثماني 1869-1918، أربيل، مطبعة جامعة صلاح الدين.

هه‌روتی، سه‌عدی عوسمان. 2023. هه‌ولێر له‌سه‌رده‌می عوسمانیدا 1514-1918، چاپخانه‌ی كاروان، هه‌ولێر.

صالح، محمد صالح. 2018. مێژوو و بیره‌وه‌رییه‌كانی ڕواندز، كۆمه‌ڵگای فه‌رهه‌نگی ئه‌حمه‌دی خانێ.

قه‌ره‌داغی، محه‌مه‌د عه‌لی. (1998). بوژاندنه‌وه‌ی مێژووی زانایانی كورد له‌ڕێگه‌ی ده‌ستخه‌ته‌كانیانه‌وه‌. به‌غدا: چاپخانه‌ی ومیض.

هه‌روتی، سه‌عدی عوسمان. (2018). خانزادی سۆران و ئه‌ده‌بی زاره‌كی. هه‌ولێر: چاپخانه‌ی زانكۆی سه‌لاحه‌ددین.

كوثراوغلو، نجات. 2016. التعليم في كركوك قديما وحديثا (1535-2010)، ج1، لندن، دار الحكمة.

قاموس:

سامی، ش. 1315هـ / 1897 م. قاموس تركی، درسعادة (اسطنبول)، اقدار مطبعه‌سی.

Devellioğlu, Ferit. 2003. Osmanlıca – Türkçe Ansiklopedik LUGAT, Ankara, Aydın Kitapevei, 20. Baskı.

Yeni Turkce Lugat رشديه rüşdiye maddesi. Sayfa:354.

نامه‌ زانستییه‌كان:

BAKR, Ashti Rahman Bakr. OSMANLI DÖNEMİ’NDE ERBİL (18. VE 19. YÜZYILLARDA). 2015. MA. KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ, KAHRAMANMARAŞ.

DOĞANAY, Fatma KAYA. 2011. Tanzimat’tan Cumhuriyete Rüşdiye Mektepleri, Doktora Tezi, Atatürk Üniversitesi ,Erzurum.

Rasoul, Muhammed Rasoul. History of Kirkuk from the Beginning of the Nineteenth Century until Becoming Part of the Iraqi Monarchy in 1925, OhD. University of Erfurt, Erfurt, 2017.

TOONJİ, Hashim Jasim Mohammed. 2016. ERBĠL KAZASI'NIN SĠYASĠ, SOSYAL VE EKONOMĠK DURUMU (1876-1908), DOKTORA TEZİ, KONYA.

ابراهيم، محمد احمد. 2013. تطور النظام العثماني في كردستان العراق، رسالة ماجستير، جامعة بيروت.

گۆڤار:

بیات، فاصل مهدي. 1994. التعليم في العراق في العهد العثماني -دراسة تاريخية- (القسم الثاني). مجلة المورد.

گه‌ڵاڵه‌یی، موحه‌ممه‌د. 2023. ڕه‌وشی په‌روه‌رده‌، قوتابخانه‌ و مامۆستایان له‌ قه‌زای ڕواندز له‌ 1868-1916زدا به‌ پێی به‌ڵگه‌نامه‌كانی عوسمانی، گۆڤاری ئاژین، ژماره‌ (4).

خۆشناو، هێمن عومه‌ر. 2021. قوتابیانی مه‌كته‌بی ڕوشدییه‌ی ڕواندز له‌ به‌ڵگه‌نامه‌یه‌كی عوسمانیدا، گۆڤاری ئاژین، ژماره‌ (1).

پرۆسیدینگی كۆنفراس:

گه‌ڵاڵه‌یی، محمد احمد ابراهیم. 2016. قه‌زای ڕواندز له‌ ساڵنامه‌كانی عوسمانیدا 1862-1912، پرۆسیدینگی یه‌كه‌مین كۆنفراسی نێوده‌وڵه‌تی ڕواندز و پێگه‌یێكی ژیاری به‌ ده‌وڵه‌تبوون له‌ مێژووی كورددا.

محمود، نعمت علی. 2016. شاری ڕواندزو له‌ دیدی گه‌ڕیده‌ و ڕۆژهه‌ڵاتناسه‌كانه‌وه‌، پرۆسیدینگی یه‌كه‌مین كۆنفراسی نێوده‌وڵه‌تی ڕواندز و پێگه‌یێكی ژیاری به‌ ده‌وڵه‌تبوون له‌ مێژووی كورددا. پرۆسیدینگی یه‌كه‌مین كۆنفراسی نێوده‌وڵه‌تی ڕواندز و پێگه‌یێكی ژیاری به‌ ده‌وڵه‌تبوون له‌ مێژووی كورددا.

ئینساكلۆپیدا:

ÖZTÜRK, CEMİL. 2008. RÜŞDİYE, TDV İslâm Ansiklopedisi, İstanbul, 35. cild, s. 300-303.