ناسناوی پاشاكانی بنەماڵەی سەرجۆنی
DOI:
https://doi.org/10.21928/juhd.v11n1y2025.pp95-103الكلمات المفتاحية:
ئاشوریەکان، ئیمبراتۆریەتی دووەم، ناسناوی پاشاکان، بنەماڵەی سەرجۆنی، سەرجۆنالملخص
ئیمپراتۆرییەتی ئاشوری نوێ یەکێکە لەو ئیمپراتۆریەتی بەهێزانەی کە لە ناوچەکانی باکوری میزۆپۆتامیادا دامەزرا، دواتر پەلیهاوێشت بۆ ناوچەکانی تری وڵات بە جۆرێک کە لە هەندێ کاتدا وڵاتی بابل و عیلام و ئورراتو و شام و مصری بەدەستەوە بووە، سەردەمی ئاشوری نوی لە ڕووی مێژوویەوە دابەش کراوە بۆ دوو سەردەم: ئیمپراتۆرییەتی یەکەم کە ماوەکەی لە (٩١١-٧٤٥)پ.ز خایاندووە، سەردەمی ئیمپراتۆرییەتی دووەم (٧٤٥-٦١٢) پ.ز ، لەم سەردەمەدا چەندین پاشای بەهێز فەرمانڕەواییان کردووە بەتایبەتیش لە دوای وەرگرتنی تەختی فەرمانڕەوایی وڵاتی ئاشور لەلایەن سەرجۆنی دووەم دامەزراندنی بنەماڵەی سەرجۆنی، ئەم توێژینەوەیە تیشک دەخاتەسەر ناسناوی ئەو پاشایانەی کە لە بنەماڵەی سەرجۆنی فەرمانڕەواییان کردووە هەریەک لە (سەرجۆن و سنحاریب و ئەسەرحەدوون و ئاشوربانیپاڵ) مان وەک نمونە وەرگردتووە تا لە ڕێگەیەوە هێز و دەسەڵات و فراوانی قەڵەمڕەویەکەیان دیاری بکەین.
ئەم توێژینەوەیە بە ناونیشانی (ناسناوی پاشاكانی بنەماڵەی سەرجۆنی،( لە دەروازە و دوو باس و دەرئەنجام و لیستی سەرچاوەکان پێکهاتووە، لە دەروازەکە باسێکی ناوی ئاشورییەکان و شوینی جوگرافی دەوڵەتی ئاشوری و بنەچەی ئاشورییەکان دەکەین، لە باسی یەکەم بەکورتی باسی دروستبونی دەوڵەتی ئاشوری نوێ و ئیمپراتۆریەتی دووەمی ئاشوری (745-611) پ.ز و بنەماڵەی سەرجۆنی لەگەڵ پاشا سەرجۆنی دووەم و سنحاریبی کوڕی و ناسناوەکانیان دەکەین، لە باسی دووەم باسی هەریەک لە ئەسەرحەدوون و ئاشور بانیپاڵ و ناسناوەکانیان دەکەین.
المراجع
ئەحمەد، کۆزاد محمد (٢٠٠٧)، کوردستانی ناوەڕاست لە نیوەی یەکەمی هەزارەی دووەمی پ.ز دا، بنکەی ژین، سلێمانی.
قائمة المراجع العربیة
ا حمد، سامی سعید (١٩٦٦)، "ساردانا بولوس بين الحقيقة والخيال"، مجلة الادیب، العدد.٢، لبنان.
اسماعیل، عارف احمد (٢٠٠٣)، دراسە فی الـتاریخ الشرق القدیم (العراق وبلاد شام) ،المندی الجامیعی، صنعاء.
باقر، طە (٢٠٠٩)، مقدمە فی تاریخ الحضارات القدیمە ، الجزء الاول، الطبعة الاولی، دار الورق، بیروت .
الدوری، ریاض عبدالرحمن آمین (١٩٨٦)، آشور بانیپال ٦٦٩-٦٢٧ ق.م، رسالة ماجستیر غیر منشورة، متقدمة الی کلیة الاداب-جامعة بغداد.
حبیب، طلب منعم (١٩٨٦)، سنحاریب سیرتە و منجزاتە، رسالة ماجستیر غیر منشورة، متقدمة الی کلیة الاداب-جامعة بغداد.
رو ، جورج (١٩٨٤)، العراق القدیم ، ترجمە: حسین علوان ،دار الشؤون الثقافة العامة، بغداد.
ساکز، هاری (١٩٧٩)، عظةآ بابل موجز حضارة بلاد وادی الرافدین القدیمة، ترجمة: عامر سلیمان.
ساکز، هاری (١٩٩٩)، قوة آشور، ترجمة: عامر سلیمان، المکتبة الوطنیة،بغداد.
ساکز، هاری (٢٠١١)، عظةآ اشور، ترجمة: خالد احمد عیسی و أحمد غسان سبانو ، الطبعة الاولی، دار ارسلان، دمشق.
السعدون، نسار سلیمان (2010) بلاد الرافیدین وعیلام العلاقات الحضاریە فی الـتأریخ القدیم ، الطبعة الاولی، دمشق.
سلیمان ،عامر (٢٠١٠) العراق في التاريخ القديم - موجز التاريخ السياسي ، الطبعة الاولی، ابن اثیر، موصل .
شریف، ابراهیم ( ١٩٦٠)، الموقع الجغرافی للعراق وأثره فی تاریخه العالم حتی الفتح الاسلامی، الجزء الاول ، بغداد.
عبدالحلیم، نبیلە محمد (1997)، معالم العصر التاریخی فی العراق القدیم، السكندریە.
عبدالمجید، وسیم رفعت (٢٠١٦)، سرجون الاشوری، دار الجواهری، بغداد.
قاسم محمد (١٩٨٣)، سرجون الاشوری (٧٢١-٧٠٥) ق.م، رسالة ماجستیر غیر منشورة، متقدمة الی کلیة الاداب-جامعة بغداد.
کانجک،ایفا و کیر شباوم (٢٠٠٨)، تاریخ الاشوریین القدیم، ترجمة، فاروق اسماعیل، الطبعة الاولی، دار الزمان، دیمشق.
مورتکات، انطون (١٩٥٠)، تاریخ الشرق الادنی القدیم، ترجمة: توفیق سلیمان والاخرون، مکتبة المهتدین الاسلامیة.
Foreign references
A.,Ernest et all (1880), History of Esarhaddon (son of sennacherib) king of Assyria,b.c,681-668, London.
Ahmed, Kozad Mohamad (2012), The Beginnings of Ancient Kurdistan (c. 2500-1500 BC) A Historical and Cultural Synthesis, Proefschrift ter VERKRIJGING van de Graad van Doctor aan de Universiteit Leiden, Op Gezag Van Rector Magnificus, Leiden.
Elayi, Josette (2018), Sennacherib, King of Assyria, Archaeology and biblical studies, number 24, SBL Press, Atlanta.
Elayi, Josette (2018), Sargon II, King of Assyria, Archaeology and biblical studies, number 22, SBL Press, Atlanta
Grayson, A. K. (1974-77), The Empire of Sargon of Akkad, AfO 25.
Grayson, A. Kirik and Jamie novotny(2014), The Royal Inscriptions of Sennacherib, king of Assyria (704–681 BC), part II, The Royal Inscriptions of the neo-Assyrian period, vol.II/III, United States of America.
Herodotus (1936), The History of Herodotus, vol.I, London.
Karlsson, Mattias (2020( Assyrian Royal Titulary in Babylonia, Hosted by the Cuneiform Digital Library Initiative.
Leichty, Erle (2011), The Royal Inscriptions of Esarhaddon, King of Assyria (680–669 BC), The Royal Inscriptions of the neo-Assyrian period, vol.IV, United States of America.
Maspero,G.(1900), The Passing of Empires, 850bc – 330bc, translated by M L McClure, Published by the Society for Promoting Christian Knowledge, London.
Novotny, Jamie(2006), Assurbanipal Inscriptions in the oriental institute, part II, State Archives of Assyria Bulletin, vol. xv, Journal article.
Novotny, Jamie and Joshua Jeffers (2018), The Royal Inscriptions of Ashurbanipal (668–631 BC), Aššur-etel-ilāni (630–627 BC),and Sîn-šarraiškun (626–612 BC), Kings of Assyria, Part 1, United States of America.
Olmstead,A.T.(1960), History of Assyria, London.
Sayce.A.H (1886-1901), Ivas Jareb the origina name of sargon?, Oriental philology - Periodicals, Oriental antiquities -- Periodicals, vol.II, No.I., London.
Smith, G (1871), History of Assurbanipal, London.
التنزيلات
منشور
إصدار
القسم
الرخصة
الحقوق الفكرية (c) 2025 Jaza Shorsh Hamasharif

هذا العمل مرخص بموجب Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
