شیكاریی وشەی ئاڵۆز لە زمانی كوردیدا(كوردیی ناوەڕاست) لە ڕوانگەی مۆرفۆلۆجیی دابەشکەرانەوە

المؤلفون

  • OMAR AHMED AZEEZ بەشی زمانی کوردی، کۆلێجی پەروەردە، زانکۆی گەرمیان، سلێمانی، هەرێمی کوردستان، عێراق

DOI:

https://doi.org/10.21928/juhd.v11n2y2025.pp26-32

الكلمات المفتاحية:

مۆرفۆلۆجی دابەشكەرانە، وشەی ئاڵۆز، لێكدان، سیمای ڕێزمانی، پرۆژەكۆتاكان

الملخص

ناونیشانی توێژینەوەكە بریتییە لە (شیكاریی وشەی ئاڵۆز لە زمانی كوردیدا(كوردیی ناوەڕاست)  لە ڕوانگەی  مۆرفۆلۆجی دابەشکەرانەوە )، ئەم توێژینەوەیە هەوڵێكە بۆ خستنەڕووی تیوری مۆرفۆلۆجی  دابەشكەرانە لە زمانی كوردیدا، هەروەها توێژینەوەكە لە پوختە و  پێشەكی و دوو بەش پێكدێت، بەشی یەكەم میكانیزمە تیورییەكانی مۆرفۆلۆجی دابەشكەرانەی تێدا خراوەتەڕوو، بەشی دووەم بەپێی تیورەكە وشەی كوردیی شیكاریی بۆ كراوە، گرنگیی توێژینەوەكە لەوەدایە زمانی كوردیی تا ڕادەیەكی زۆر لە ڕوی تیورییەوە هەژارە و زۆرینەی ئەو كارانەی لە بواری مۆرفۆلۆجی دا كراون، سەر بە رێزمانی كلاسیكیین و لەسەر بنەمای بیردۆزی مۆرفیمن، تیورەكە جەخت لەسەر ئەوە دەكاتەوە وشەئاڵۆزەكان/ Complex words  هەمان یاسای داڕشتنی فرێزەكانیان هەیە و دەكەونە ئاستی پرۆژەكۆتاكانەوە/  Projection  Terminal، لە ڕوانگەی مۆرفۆلۆجی  دابەشكەرانە، وشە لە یەكگرتنی ڕەگ/Root   و سیما ڕێزمانییە ئەبستراكتەكان/ Abstract feature پێكدێت، هەروەها داڕشتنی وشەش  لەم تیورەدا بەرهەمی یاسا مۆرفۆلۆجی یەكان نییە، بەڵكو یاساكانی وشە داڕشتن دابەش دەبنە سەر چەند ئاستێك، كە بە كردەی مۆرفۆلۆجی  ناودەبرێت، وەكو( یەكگرتن و دابەشبون و لێكدان) ،  كە هەمان ئەو كردانە بەرپرسن لە داڕێژراوە سینتاكسییەكانیش، ئامانجی سەرەكی تیورەكە ئەوەیە، كە یەك میكانیزمی تیوری لە زماندا بهێڵێتەوە و جیاوازیی نێوان مۆرفۆلۆجی  و سینتاكس نەهێڵێت.

المراجع

Andrew Spencer) (1997 MORPHOLOGICAL THEORY an Introduction to Word Structure in Generative Grammar 5th edition USA.

Daniel sidiqi (2009), syntax within the word, john Benjamin Company, USA.

David Embick (2020) the motivation for roots in distributed morphology , Annual Review of Linguistics, Department of Linguistics, University of Pennsylvania, Philadelphia, Pennsylvania 19104, USA;

Halle, Morris & Alec Marantz. 1993. 'Distributed Morphology and the Pieces of Inflection.' In The View from Building 20, ed. Kenneth Hale and S. Jay Keyser. MIT Press, Cambridge, 111–176.

Mahya Ahmadi1& Mazdak (2019) what is Distributed Morphology, پژوهشهای زبانی سا10 ش.2 1398 (ص1-20)

Ora Matushansky and Alec Marantz (2013), Distributed Morphology Today, the MIT Press, Cambridge, Massachusetts, London, England

Roland pfau,) 2009 (grammar as a processor, Jon Benjamin company, USA

Susanna padrosa Taris (2010), complex word- formation and the morphology –syntax interface, pdf dissertation, university of autonomy in Barcelona.

عومەر ئەحمەد عەزیز (2023) تیوری پاساودان لە زمانی كوردیدا (دكۆترا) انكۆی گەرمیان.

Isah Abdullahi Muhammad (2019)، طبقهبندی واژههای مرکب زبان فارسی از منظرنظریة صرف توزیعی ،Macrolinguistics, Vol.7 No.1 (Serial No.10) 2019 pp.45-56

شجاع تفكری و علی رضا سلیمانی( 1397) مجهول در زبان فارسی از منڤر صرف توزیعی، دوهمانامە علمی- پژوهش(ش1) پیایی 43 ص161-183

علیرضا سلیمانی مقدم ،شجاع تفکری رضایی ،عامر قیطوری (2021) مقایسۀ ساخت نحوی و ترتیب خطی مقولههای تصریفی فعل در زبان فارسی از منظر، صرف توزیعی، 22فصلنامۀ مطالعات زبانها و گویشهای غرب ایران، دورة دهم، شمارة ،1بهار 1021

گلاره نظری& جلال رحیمیان&مهرزاد منصوریچکی (1399)، بررسی انضمام در فارسی بر اساس صرف توزیعی، شناسی های زبان پژوهش نشريه سال دوازدهم ، شماره دوم، شماره ترتيبی ،32پاييز و زمستان 9211، نوع مقاله: پژوهشی.

مزدك انوشه(1394) فرافکنهاي نمود و زمان در صفتهاي فاعلی مرکببر پایۀ نظریۀ صرف توزیعی، د وماهنامۀ جستارهاي زبانید ، 6ش) 5پیاپی ،(26آذر و دي ،1394صص72)

غلام حسین کریمی دوستان&مهدیه اسحاقی( 1398) 216 - ص22 پژوهشهای زبانشناسی، دانشگاه اصفهان، سال یازدهم، شماره دوم، شماره ترتیبی ،12پاییز و زمستان 2931

اهو الوند& زینب محمد ابراهیمی& جهرمی استادیار (1401)، بررسى ساختار نحوى افعال مركب دوجزئى بر ثاية نظرية صرف توزيعى، مجلة زبانشناسى و طويش خراسان، سال چهاردهم، شمار2، تابستان 1401، شمارە پیایی 27.

التنزيلات

منشور

2025-04-17

إصدار

القسم

Articles

كيفية الاقتباس

شیكاریی وشەی ئاڵۆز لە زمانی كوردیدا(كوردیی ناوەڕاست) لە ڕوانگەی مۆرفۆلۆجیی دابەشکەرانەوە. (2025). مجلة جامعة التنمية البشرية, 11(2), 26-32. https://doi.org/10.21928/juhd.v11n2y2025.pp26-32

الأعمال الأكثر قراءة لنفس المؤلف/المؤلفين