ڕۆڵی پڕۆژهكانی بهخێوكردنی ماسی لهتێكدان وپیسكردنی ژینگهی زێی بچوك لهقهزای كۆیه
DOI:
https://doi.org/10.21928/juhd.v12n1y2026.pp128-139الكلمات المفتاحية:
حهوزی ماسی، زێی بچووك، پیسبون، ژینگه، قهزای كۆیهالملخص
لهم لێكۆڵینهوهیهدا ڕۆڵی پڕۆژهكانی بهخێوكردنی ماسی لهتێكدان و پیسكردنی ژینگهی كهنار زێی بچوك لهقهزای كۆیهدهخهینهڕوو، سنوری لێكۆڵینهوهمان بریتیهلهگوندهكانی كهناری زێی بچوك لهقهزای كۆیه.
زیادبوونی پڕۆژهكانی بهخێوكردنی ماسی لەهەرێم بەگشتی و ناوچەی لێکولینەوە بە تایبەتی، ئەمەش بههۆی بهرزبونهوهی بهردهوامی نرخی ماسی و تایبەتمەندیەکانی پڕۆژهكانی بهخێوكردنی ماسی وەکو كهمی پێویستی بهدهستی كار و دهستكهوتی زۆر بهراورد بهكشتوكاڵ، ههروةها هاوسنوری ناوچهی لێكۆڵینهوهلهگهڵ پارێزگای كهركوك، كهبازاڕێكی لهبارهبۆ ساغكردنهوهی بهرههمی ماسی بهتایبهتی دوای تێكدانی حهوزهكانی ماسی لهپارێزگاكهبهتایبهت حهوزهكانی بهخێوكردنی ماسی لهداقوق،لهلایهن حكومهتی عێراقهوهبههۆی زۆری پێویستی حهوزی ماسی بهئاو، بهردهوام ژمارهی حهوزهكانی ماسی لهناوچهی لێكۆڵینهوهلهزیادبوونه، كهژمارهیان ئهگاته(1923) حهوز، ڕووبهری زهوی تهرخانكراو بۆ حهوزی ماسی (3057) دۆنمه، كهدابهشبووهبهسهر ههر سێ ناحیهی (ئاشتی، تهق تهق، سێگردكان)، زۆرترین ژمارهی دهكهوێتهناحیهی تهق تهق. ئهم حهوزانهبهپاشماوهكانیان بهشداری دهكهن لهپیسكردنی ئاوی زێی بچوك، بهتاڵكردنهوهی ئاوی حهوزهكانیان و پاشماوهی ماسییهمردووهكانیان بهزێێ بچوك، ههروها بهشداری دهكهن لهپیسكردنی خاك، بهپیسكردنی زهوی كهنار زێی بچوك، بههۆی تێكهڵبونی پاشماوهی حهوزهكان و خۆراك و دهرمانی چارهسهری نهخۆشیهكانی تایبهت بهماسی لهلایهك و كهمبونهوهی ئۆكسجینی ئاو وخاكی ژێر حهوزهكان و نزیك حهوزهكان. حهوزهكان بهشداری دهكهن لهپیسبونی ههوا ناوچهكهبهدهردانی بۆنی ناخۆش و كۆبونهوهی مێش و مهگهز لهحهوزهكان، ئهمهش دهبێتهسهرچاوهی چهندین نهخۆشی گوازراوه.
بههۆی بوونی زێی بچوك ناوچهی لێكۆڵینهوهناوچهیهكی گرنگی كشتوكاڵییهلهههرێمی كوردستان، بهڵام بههۆی زۆربوونی خواست لهسهر ماسی ڕۆژانهژمارهی حهوزهكانی ماسی لهزیادبونه،ئهمهش لهسهر حسابی زهوییهكشتوكاڵییهكانهو كاردهكاتهسهر بهرههمی كشتوكاڵی، كهلهئێستادا كاریگهرییهكانی لهناحیهیه تهق تهق بهدهركهوتووهو لهداهاتوو دا كاریگهرییهكانی زیاتر دهبێت و لهسهر دوو ناحیهكهی تریش كاریگهری دهبێت.
المراجع
الزیادی، جابر،حسین علیوی ناصر، ماجد عبدالله(2014)التحلیل الجغرافی فی التربیه الأسماك فی محافچه ژی قار،مجله كلیه المأمون الجامعه، عدد الرابع و العشرون.
سلیم و سهعید، شكور سلام و كامهران تاهر(2023)،بایهخی ئابوری زێی بچووك لهڕوانگهی گهشتوگوزارهوه، لهسنوری قهزای كۆیه،گۆڤاری كوردستانی بۆ لێكۆڵینهوهی ستراتییجیی، ژماره()ساڵی (2023).
عزیز،فرهاد حسن:2017، ژینگهو پیسبوونی ژینگه، چاپخانهی زانكۆی سهلاحهدین.
ناصر؛ شادیه محمد سید. (2015). دراسه اقتصادیه لإنتاج الأسماك فی مصر وأهم مشاكل إنتاج الأسماك فى محافڤه أسیوگ. Assiut Journal of Agricultural Sciپncپs؛ 46(6).
Roos؛ N.20016; Frپshwatپr fish in thپ food baskپt in dپvپloping countriپs; a kپy allپviatپ undپrnutrition. In W.W. Taylor؛ D.M. Bartlپy؛ C.I Goddard؛ N.J. Lپonard &
R Wپlcomm؛ and. Frپshwatپr fish پds.
لیستی سهرچاوهحكومییهكان
حكومهتی ههرێمی كوردستان، وهزارهتی ناوخۆ، پارێزگای، ههولێر، قهزای كۆیه، بهڕێوهبهرایهتی ناحیهی سێگردكان.
حكومهتی ههرێمی كوردستان،وهزارهتی كشتوكاڵ، بهڕێوهبهرایهتی گشتی كشتوكاڵی ههولێر، بهڕێوهبهرایهتی كشتوكاڵی تهق تهق، هۆبهی سامانی ئاژهڵ و ماسی تهق تهق.
حكومهتی ههرێمی كوردستان،وهزارهتی كشتوكاڵ، بهڕێوهبهرایهتی گشتی كشتوكاڵی ههولێر، هۆبهی كشتوكاڵی ئاشتی، سامانی ئاژهڵ و ماسی ئاشتی.
حكومەتی هەرێمی كوردستان، وەزارەتی پلاندانان بەڕێوەبەرایەتی زانیاری و نەخشەسازی سلێمانی( 2022)بەكارهێنانی بەرنامەیGIS)Arcmap10.8.
چاوپێكهوتن
إبراهیم،مچر نوری(2025221) خاوهنی تاقیگهی تهندروستی، دبلۆم باڵا لهبایۆلۆجی.
علی، أحمد أنور(19:12:2024)ماستهرلهزانستی بهرگری و ههستیاری،فهرمانبهر لهبنكهی ڤێتێرنهری ئاشتی.
كاكهشین، أبوبكر فیصل(2024209) بهڕیوهبهری ناحیهی سێگردكان.
التنزيلات
منشور
إصدار
القسم
الرخصة
الحقوق الفكرية (c) 2026 Shkur Salam Salim, Kamaran Tahir Saeed
هذا العمل مرخص بموجب Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
