academic aversion ڕەفتاری شەڕانگێزی لای منداڵان و هەرزەکارانی بەکارهێنەری یاری (PUBG) له قوتابخانهو خوێندنگهكانی ههرێمی كوردستان له ڕوانگهی دایكان و باوكانهوه
DOI:
https://doi.org/10.21928/juhd.v12n2y2026.pp129-142الكلمات المفتاحية:
ڕهفتاری شهڕهنگێزی، یاری پۆپجی، منداڵان و ههرزهكاران، ههرێمی كوردستانالملخص
ئامانجی ئەم توێژینەوەیە بۆ زانینی ڕەفتاری شەڕانگێزیه لای منداڵان و هەرزەکارانی بەکارهێنەری یاری (PUBG) یه له قوتابخانهو خوێندنگهكانی ههرێمی كوردستان له ڕوانگهی دایكان و باوكانهوه بە پێی دیمۆگرافیای بەشداربوان. نمونەی توێژینهوهكه له (40) منداڵ و ههرزهكار پێكهاتووه كه تهمهنیان له نێوان(5-18).، هەروەها توێژهر ڕێبازی توێژینەوەى وەسفی بەکارهێناوە، شێوازی وەفسکردن، شیکاری و چەندایەتی بەکارهێناوه. ڕاپرسی توێژینهوهكه له گهڵ دایك و باوكی منداڵهكان شهیر كرا بۆ هەڵسەنگاندنی ڕەفتاری شەڕانگێزی لای بەکارهێنەری یاری PUBG کە (25)پرسیاری لەخۆگرتبوو، ڕاپرسیهكه پلەیەکی زۆر باشی ڕەوایی و بەردەوامی بەدەستهێنا. جگە لەوەش، بهرنامهیSPSS) )بەکارهێنرا بۆ شیکردنەوەی داتاکان بۆ (40) فۆڕم. توێژەر گەیشتە ئەو دهرئەنجامەی کە پەیوەندییەکی ئاماری گرنگ لە نێوان ڕەفتاری شەڕانگێزی منداڵان و هەرزەکارانی بەکارهێنەری PUBG به تایبهت له ڕووی تهمهن و ڕهگهزی بهشداربوانهوه بوونی ههیه. دەرئەنجامەکانی ئەم توێژینەوەیە ئەم پرسیارانەی خوارەوەی خستەڕوو:ئایا یاری پۆپجی دهبێته هۆی ئارهزووی توندوتیژی لای منداڵان و ههرزهكاران بهپێی دیمۆگرافیای بهشداربوان؟ پۆپجی چ جۆرە دهرئهنجامێكی نێگهتیڤی لهسهر بهكارهێنهرانی ههیه؟. دیارترین ئەنجامەکانی ئەم توێژینەوەیە دەریخستووە کە كوڕان به تایبهت ئەوانەی تەمەنیان 11-13)) ساڵانە، ئهو خوێندكارانهی له قۆناغی بنەڕەتی(ناوهندی)ن لە شاری چەمچەماڵ و کەلار، و زیاتر لە (5) کاتژمێر PUBG بەکاردههێنن بیری توندوتیژیان زیاتره، و زیاتر هەوڵی هێرشکردنە سەر ئەندامانی خێزان و هاوڕێکانیان دهدهن، هەروەها قسەی ناشرین و جنێودان بهكاردههێنن. لاسایی ڕەفتاری شەڕانگێزی ئەکتەرهكانی ناو یاری پۆپجی دهكهن، و زیاتر توڕهن و ههستی میهرهبانیان لهدهست داوه و سوکایەتی بە کەسانی دیکە دهكهن، هەروەها بیرله كوشتنی کەسانی دیكه دهكهنهوه. لە کۆتاییدا، ئەم توێژینەوەیە ههندێك كهم و كورتی، پێشنیار و ڕاسپاردهی بۆ دایک و باوک، توێژەرانی تر، و حکومەت و وهزارهتهكان خستۆتهڕوو بە مەبەستی کەمکردنەوەی ڕەفتاری شەڕانگێزی لەنێو بەکارهێنەری یاری PUBG لە هەرێمی کوردستان.
المراجع
Al-Fasfous, A. (2006) Guidance for facing aggressive behavior among school students, first edition. electronic library, children of the Gulf, P 21-21.
Al-Hadlaq, Abdullah, (2013). The pros and cons of electronic games and the motivations for playing them from the point of view of higher education students in Riyadh, available at www.alukah.net.
Al-Hashash, Dalal (2008), The effect of playing electronic games on aggressive behavior among secondary school students in public schools in the State of Kuwait, unpublished master’s thesis, Amman Arab University for Postgraduate Studies, Jordan.
Al-jbour, K., Almakhzoumi, O., Krishan, L., & Al-Brim, A. (2024). The Impact of Criminal Dangerousness on Criminal Penalties. Pakistan Journal of Criminology, 16(2).
Al-Zayoudi, Majid Muhammad (2015), The educational implications of children’s use of electronic games as seen by teachers of parents of primary school students in Medina, Taibah University Journal of Educational Sciences, Volume 10, Issue 1, p. 16.
Al, R. A. H. M. T. (2024). PUBG game and its relationship to mental health among middle school students. Nasaq, 41(6).
Aljbour, R. Alkrimeen, A. Al-majali, M. (2020). The Relationship between PUBG and The Tendency to Violence among Children in the Jordanian Society from parents’ Point of View: a Survey Study on a Sample from the Northern Region,. Journal of Humanities and Social Sciences, Volume 47, Issue 1.
Alvi, S. M., Asghar, S., & Alvi, S. Y. (2023). Relationship between Personality Traits and Aggression among Online Video Gamers. Journal of Management Practices, Humanities and Social Sciences, 7(2), 31-39.
Aprillia, H., Harsono, Y. T., Hapsari, A. D., & Qoyyimah, N. R. H. (2023). The Relationship Between the Intensity of Gaming and Aggressive Behavior in Adolescents Playing Games MMOFPS (Massively Multiplayer Online First-Person Shooter). KnE Social Sciences, 69-81.
Berkowitz, L. (2012). A cognitive-neoassociation theory of aggression. Theories of Social Psychology, 2, 99-117.
Calvert, S. L., Bond, B. J., & Staiano, A. E. (2014). Electronic game changers for the obesity crisis. Learning by playing: Video gaming and education, 220-331.
Cervone, D., & Pervin, L. A. (2022). Personality: Theory and research. John Wiley & Sons.
Eisner, M. P., & Malti, T. (2015). Aggressive and violent behavior. Handbook of child psychology and developmental science: Socioemotional processes, 3, 794-841.
Fiveable. (2024, August 1). Cognitive Neoassociation Theory – Social Psychology.
Glassman, W., & Hadad, M. (2013). EBOOK: Approaches to Psychology. McGraw Hill.
Hammal, Fatima, (2012), Electronic games through new media and their impact on Algerian children, Master’s thesis, Department of Science. Humanities, Faculty of Social and Human Sciences, Lakhdar University, Batna, Georgia.
Ramadhanu, R. P., Worang, F. G., & Wangke, S. J. (2022). A QUALITATIVE ANALYSIS OF MICROTRANSACTION AND CONSUMER BEHAVIOR OF ONLINE GAMES (CASE STUDY: PUBG MOBILE GAMES). Jurnal EMBA: Jurnal Riset Ekonomi, Manajemen, Bisnis dan Akuntansi, 10(4), 557-583.
Rehim, M., Al-tkhayneh, K., Zaitoun, E., & Khaled, A. (2023). The Effects of Electronic Games on Students’ Academic Achievement in the United Arab Emirates from a Parental Perspective. Journal of Social Studies Education Research, 14(2), 217-235.
Rudaw(2019). Iraq parliament votes to ban 'threatening' video games like PUBG. URL: https://www.rudaw.net/english/middleeast/iraq/170420191. 17-04-2019.
Sawaliha, A. S., Owaimir, Y., & Alimat, A. M. (2016). Relationship between violent electronic games and aggressive behavior and social behavior of Preschool children.
Al-Quds Open University Journal for Educational and Psychological Research and Studies, 4(16), 177-196.
Taqi. R. (2024). PUBG game and its relationship to mental health among middle school students. Nasaq, 41(6).
Word Health Organization (WHO),. (2025). Child & Adolesnt. URL: https://shorturl.at/E0SNk.
التنزيلات
منشور
إصدار
القسم
الرخصة
الحقوق الفكرية (c) 2026 mrywan mohammed
هذا العمل مرخص بموجب Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
