گونجاوی شوێنجێی بۆ کۆکردنەوەی ئاوی باران لە چەند پرۆژە نیشەجێبوون لە شاری سلێمانی بە بەکارهێنانی میتۆدی(AHP)
DOI:
https://doi.org/10.21928/juhd.v12n3y2026.pp18-30الكلمات المفتاحية:
کۆکردنەوەی ئاوی باران، پڕۆژە نیشتەجێبوونەکان، شوێن، پێوەر، پەرەپێدان، AHPالملخص
ئەم توێژینەوەیە تایبەت کراوە بە کۆکردنەوەی ئاوی باران لە پڕۆژە نیشتەجێبونەکان لە سنوری شارەوانی شاری سلێمانیدا و تیایدا پێنج پڕۆژە وەک نمونە وەرگیراون و کاریان لەسەر ئەنجام دراوە وەک نمونەی توێژینەوەکە بە ڕەچاوکردنی دووری نێوانیان لە (ڕۆژهەڵات- ڕۆژئاوا – ناوەند – باکوور – باشور) و باس لە هەریەک لەوهۆکارانە دەکەین کە کاریگەریان هەیە لەسەر کۆکردنەوەی ئاوی باران وەک لایەنە سروشتییەکانی دابارین وپلەی گەرمی و شێ و خاک و جیۆلۆجی و بەکارهێنانی زەوی و داتاکانیش بۆ ماوەی ٢٢ ساڵ وەرگیراون و شیکراونەتەوە.
لەم توێژینەوەیەدا بە وردی باس لە کۆ کردنەوەی ئاوی باران و شێوازە زانستییەکەی دەکرێت بە تەواوکاری هەریەک لە بەرنامەکانی (GIS 10.8) و(google earth pro) سەتەلایتەکان و وێنەی مانگە دەستکردەکان و بەرنامەی ئۆتۆکاد چەندانی دیکە ئەنجام دراوە بۆ دەرخستنی شوێنی جوگرافی شاری سلێمانی و هاوکات ئەو نمونانەی وەرمان گرتوون و جگە لە دروست کردنی مۆدێلی جونجاو تاکو بریار لەسەر باشترین شوێنی پڕۆژەکان بدەین بۆپڕۆسەکە کو بریتییە لە مۆدێلی AHP، سەڕەڕای هەماهەنگی لەگەڵ ئەندازیاران لە کاتی نوسینی توێژینەوەکەدا هەروەها دیاریکردنی گرنگترین هۆکارە کاریگەرەکەن لەسەر پرۆسەی کۆ کردنەوەی ئاوی باران لە ناوچەی لێکۆڵینەوەدا بەپێی پلەبەندی، بە شێوەیەکی گشتیش زۆربەی پڕۆژە نیشتەجێببونەکان بە پڕۆژە وەرگیراوەکانیشەوە وەک نمونەی توێژینەوەکە لە ٥ پرۆژە نیشتەجێبوون ٤ پرۆژەیان سودیان لە ئاوی باران وەرنەگرتووە، سەڕەڕای ئەوەی تەنها ڕێژەی./.4.2نەگونجاوە لە ناوچەی لێکۆڵینەوە بۆ کۆکردنەوەی ئاوی باران، بۆیە پێشنیار ئەوەیە بۆ حکومەت دەستەی وەبەرهێنان ولایەنی پەیوەندیدار رەچاوی ئەم لایەنە بکەن لە کاتی بونیادنان و دروستکردنی پڕۆژەکاندا، بۆ ئەنجامدنی توێژینەوەکەش پشت بە میتۆدی وەسفی(شیکاری پڕاکتیکی) بەستراوە.
المراجع
Atefe Ahmadi, et. Al., Location of urban green space using GIS and AHP method (study area: region 2 of Dezful city in Iran), International Journal of Emerging Trends in Engineering and Development,
Buringh,( 1960), Soil and Soil Conditions in Iraq, Baghdad.
Choudhury, A, Techniques for draining surface water in urban areas, water resource management, 19, N10.2, ,2021, P:133-140.
Gaylan Rasul Faqe Ibrahim,(2021), Multi Criteria Decision Analysis Technique for Solar Power Sites Selection in Duhok Governorate – Iraq,
Hsieh&Shannon,2011Three Approaches to Qualitative Content Analysis, SAGE, Vol. 15 No. 9, November, 2005 1277-1288.
Kumar&Singh, (2021) rainwater harvesting techniques on rooftops in Urban areas, New Delhi, Terry publication
Li,Y and H.Chen, The role of rain gardens in sustainable urban stormwater system, journal of urban water 20,no1.4. 2024, P:267-275.
Mcheimech, R, et al. Understanding Community, The University of Waterloo, CJDS 5.4 (2016) P:181-203.
Mehdi Moradi, et al., GIS-Based Landslide Susceptibility Mapping by AHP Method, A Case Study, Dena City, Iran, Journal of Basic and Applied Scientific Research, 2(7)6715-6723, 2012, P.6721.
Nwigwe ThankGod Ifeanyi & Minami Kiyokazu, Challenges hindering the ballast water management compliance in Nigeria, JOURNAL OF INTERNATIONAL MARITIME SAFETY, ENVIRONMENTAL AFFAIRS, AND SHIPPING 2022, VOL. 6, NOS. 2–3, 141–147, P.143.
Pacey, Cullis, the collection and storage of rainwater harvesting, intermediate technology publications 1986:22-83.
Pacic,I.&Lalic,B.,(2009),ANALYTICAL HIERARCHY PROCESS AS A TOOL FOR SELECTING AND EVALUATING PROJECTS, international Journal of Simulation Modelling .
Palcic, I. (2009). Decision support models and methods in strategic investment problems. University of Split, Faculty of Economics.
Reddy&George, Groundwater recharge through pits and trenches, journal of hydrogeology 28,N10, 2023, P:112-121.
Saaty T.L & Vergas, Prediction. Projection and Forecasting, Lalumer Academic publishers m Dordrecht, 1991.p251.
Saaty, T. L. (1980). The Analytic Hierarchy Process, McGraw-Hill, New York.
Varoujan K.Sissakian and Saffa F. Fouad,(2016), Iraq Geological Survey (GEOSURV). Scale: 1:1,Sheet No.1.
سەرچاوەی عەرەبی:
عدو، علی نوح محمود سلیمان، (٢٠٢٤)، الملائمة المکانیة لاستعمالات الارص الزراعیة في قصاء الشیخان باستخدام التقنیات الجغرافیة الحدیثة، أطروحة دکتوراە، جامعة العراقیة، کلیة الاداب، قسم الجغرافیة ونظم المعلومات الجغرافیة.
حمد، نالی جواد، (٢٠٢٢)، تحدید مواقع مستجمعات المیاە السطحیة في ناحیة شورش(قضاء کویة- محافظة أربیل) باستخدام نموذج(AHP)، مجلة جامعة حلبجة، ٧، رقم٣.
الحمدانى، هبة خالد بکر، (٢٠١٧)، اعتماد التحلیل الهرمى فى اختیار بعض نماذج الشراکة لتحقیق أهداف السیاحة المستدامة، رسالة ماجستیر، جامعة الموصل، کلیة الإدارة والاقتصاد.
طارق خضر حسن، حکمت عبدالعزیز حمد، امیر قادر عزیز، تحلیل جغرافى لخصائص توبوغرافیة قضاء میرگەسور باستخدام التقانات الحدیثة، مجلة أداب، جامعة صلاح الدین، ب20،رقم5، 2016.
سەرچاوە کوردییەکان:
حمەامین، هێمن کمال، (٢٠٢٤)، شیکردنەوەیەکی جوگرافی مەترسیە جیۆمۆرفیەکان لە ناحیەی سیروان و ڕێگاکانی چارەسەرکردنیان، تێزی دکتۆرا، بڵاونەکراوە، زانکۆی سۆران، فاکەڵتی ئاداب، بەشی جوگرافیا.
کامران محمد توفیق،(٢٠٢٣) کوانستەکانی نیشتەجێکردنی ستونی لە شاری سلێمانی و چۆنیەتی پەرەپێدانی (لێکۆڵینەوەیەک لە جوگرافیای شار) توێژینەوەی بڵاونەکراوەی دکتۆرایە لە زانکۆی سلێمانی،کۆلێژی زانستەمرۆڤایەتیەکان، بەشی جوگرافیا.
مصطفی و ڕەشید، ڕێباز لقمان، شیروان عومەر، (٢٠٢٣)، نموونەکردنی شوێنی گونجاو بۆ پەرەپێدانی گەشتوگوزار لە ناوچەی هەورامان بە بەکارهێنانی میتۆدی(AHP)، گۆڤاری کوردستانیی بۆ لێکۆڵیینەوەی ستراتییجیی، ژمارە١١، ساڵی٢٠٢٣.
سێیەم: نوسراو و بڵاوکراوە حکومییەکان :
حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان، وه‌زاره‌تی پلاندانان، ده‌سته‌ی ئاماری هه‌رێم، به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی نه‌خشه و سیسته‌می زانیاری جوگرافی، هۆبه‌ی (GIS)، نه‌خشه‌ی سنوری پارێزگای سلێمانی، 2021. به بەکارهێنانی بەرنامەی ArcGIS ArcMap. 10.8
سلیمانی, س. ش., 2023. کارنامەی شارەوانی سلێمانی بڵاوکراوەی. -28 سەرۆکایەتی شارەوانی.
چوارەم : سەرچاوە ئەليكترۆنيەكان:
Earth Explarer.usgs.org
http://search.asf.alaska.edu) پێگەی ڕێکەوتی(٤/٦/٢٠٢٤)
التنزيلات
منشور
إصدار
القسم
الرخصة
الحقوق الفكرية (c) 2026 Sakar Othman Faqe Sharif, Ata Muhammed Alaadin
هذا العمل مرخص بموجب Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
