ئاگایی مێتاپراگماتیکی درکپێکردنانە لە زمانی کوردیدا
DOI:
https://doi.org/10.21928/juhd.v12n3y2026.pp90-99الكلمات المفتاحية:
ئاگایی، درکپێکردن، مێتاپراگماتیک، کۆزانیارییالملخص
توێژینەوەکە بەناونیشانی (ئاگایی مێتاپراگماتیکی درکپێکردنانە لە زمانی کوردیدا) یە. ئامانجی توێژینەوەکە لێکۆڵینەوەیە لە پەیوەندی نێوان ئاگایی مێتاپراگماتیکی درکپێکردنانە (توانایی بەکارهێنانی پراگماتیکانەی زمان بە شێوەیەکی گونجاو) و زمانی کوردی، دەڕوانێتە سەر ئەوەی چۆن کلتوور و زمانی کوردی وەک بنەمایەکی بەهێز کاریگەری لەسەر شێوازە پراگماتیکییەکانی قسەکردن و تێگەیشتن هەیە.
توێژینەوەکە بەشێوەیەکی ڕەهەندی شیکردنەوە دەکات، سەرەتا باس لە ئاگایی مێتاپراگماتیکی درکپێکردنانە دەکات. پاشان بەشیکردنەوەی نموونە ڕاستەقینەکان لە زمانی کوردی، ئەو ڕاستییە ڕووندەکاتەوە، کە بەکارهێنەری زمانی کوردی بەشێوەیەکی ئاگایی مێتا-پراگماتیکی زمانەکەی بەکاردەهێنێت بۆ درکپێکردن و شیکردنەوەی ئەو مەبەست و واتایانەی، کە هەن. ئەویش لەڕێگەی شیکردنەوەی پەیوەندی نێوان ئاگایی مێتاپراگماتیکی درکپێکردنانە و (کلتووری کوردی، کۆزانیاری و بناغەی هاوبەش، فۆنێم و وشەکانی زمانی کوردی، ڕستە و داڕشتەی ڕستە). ئەوە نیشاندەدات، کە قسەکەرانی کورد چەند بە ئاگاییانە زمانی خۆیان بەکاردەهێنن بەپێی بەشداربوانی ئاخاوتن و بۆنە کۆمەڵایەتییەکان. هەروەها ئەوە دەخاتەڕوو چۆن کلتوور و زمانی کوردی کاریگەرییان لەسەر گەشەکردن و بەرەو پێشچوونی ئاگایی مێتاپراگماتیک هەیە و لەبەرانبەریشدا ڕۆڵ و گرنگی ئاگایی لە چۆنێتیی بەکارهێنانی زمان بەشێوەیەکی گونجاو دەخاتەڕوو.
المراجع
بەزمانی کوردی:
ئەمین، وریا عومەر. (٢٠٠٩). ئاسۆیەکی تری زمانەوانی. بەرگی یەکەم، دەزگای چاپ و بڵاوکردنەوەی ئاراس، هەولێر..
ابراهیم، شیلان رحیم، (٢٠١٩)، نەخشاندنی کۆزانیاریی وشەیی لە فەرهەنگی ئاوەزیدا، دکتۆرا، زانکۆی سلێمانی.
سعید، سازان ظاهر، (٢٠٢٥)، ئاگایی و پارامیتەری فۆنۆلۆژییانە لە زمانی کوردیدا، گۆڤاری زانکۆی گەشەپێدانی مرۆیی، ژمارە(٢)، بەرگی (١١)، لاپەڕە(٣٣-٤٣).
د.موسا، عەبدولوەهاب خالید، (٢٠٠٩)، هێز و ئاوازە لە دیالێکتی کرمانجی سەرووی زمانی کوردیدا، دکتۆرا، زانکۆی سەڵاحەدین، بڵاوکراوەکانی ئەکادیمیای کوردی ژمارە(٥٧).
مەعروف، ئارام عەبدولواحید حەمەڕەشید، ڕێزگرتن لە زمنای کوردیدا، ماستەر، زانکۆی سلێمانی.
دزەیی، د.عەبدولواحید موشیر، ( ٢٠١٠)، واتاسازی وشە و ڕستە، چاپی یەکەم، چاپخانەی ڕۆژهەڵات، هەولێر.
بە زمانی ئینگلیزی:
Arabski, J. (with Wojtaszek, A.). (2011). The Acquisition of L2 Phonology (1st ed). Channel View Publications.
Hindawi, F., Mubarak, A., & Salman, S. (2014). Pragmatic Failurein Iraqi EFL Contexts. Kufa Journal of Arts, 1(20), 11–48. https://doi.org/10.36317/kaj/2014/v1.i20.6363
Jakobson, R. (n.d.). Closing Statement: Linguistics and Poetics.
Kissine, M. (2016). Pragmatics as Metacognitive Control. Frontiers in Psychology, 6. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2015.02057
miran, R., Novakova, K. S., & Ahmed, H. I. (2021). Culture and values in Kurdish society in the Kurdistan Region of Iraq. Journal of Arts, Literature, Humanities and Social Sciences, 68. https://doi.org/10.33193/JALHSS.68.2021.515
Mubasher, G., Iqbal, M., & Rubab, I. (2024). Investigating the Impact of Explicit and Implicit Instruction on Pragmatic Awareness and Production in Non-Native Learners: A Quasi-Experimental Research. Global Social Sciences Review, IX(I), 240–249. https://doi.org/10.31703/gssr.2024(IX-I).21
Okmawati, M. (2021). The Role of Metacognitive Strategy in Learning English: Eighth International Conference on English Language and Teaching (ICOELT-8 2020), Padang, Indonesia. https://doi.org/10.2991/assehr.k.210914.036
Pratt, C., & Nesdale, A. R. (1984). Pragmatic Awareness in Children. In W. E. Tunmer, C. Pratt, & M. L. Herriman (Eds.), Metalinguistic Awareness in Children (Vol. 15, pp. 105–125). Springer Berlin Heidelberg. https://doi.org/10.1007/978-3-642-69113-3_7
Sheng, D. (2016). Analysis of Pragmatic Failure in College English Teaching. Proceedings of the 2016 4th International Conference on Management, Education, Information and Control (MEICI 2016). 2016 4th International Conference on Management, Education, Information and Control (MEICI 2016), Shenyang, China. https://doi.org/10.2991/meici-16.2016.7
Triyuono, A., & Dirham, U. R. (n.d.). PRAGMATIC COMPETENCE OR PRAGMATIC KNOWLEDGE AND ITS ROLE IN LINGUISTIC COMMUNICATION.
Verschueren, J. (1999). Understanding pragmatic. London: Edward Arnold/ New York: Oxford University Press.
Verschueren, J. (2022). Notes on the role of metapragmatic awareness in language use. Pragmatics. Quarterly Publication of the International Pragmatics Association (IPrA), 439–456. https://doi.org/10.1075/prag.10.4.02ver
Yan, Y. (2022). The Effect of Pragmatic Competence on the Communicative Competence of Second Language Learners: 2022 3rd International Conference on Language, Art and Cultural Exchange（ICLACE 2022), Luoyang, China. https://doi.org/10.2991/assehr.k.220706.074
Ying, Y., Chandra, M. R., & Susilo, P. M. (2022). The Role of Cross Culture Knowledge at Work.
Yue, X., Ding, Q., & Feng, Y. (2020). Pragmatic Failure in Cross-cultural Communication of Chinese Students: An Investigation in a Guangxi Normal University. Scholars International Journal of Linguistics and Literature, 03(02), 35–44. https://doi.org/10.36348/sijll.2020.v03i02.001
Zhang, X., & Guo, M. (2020). Metacognition and Second Language Learning. Proceedings of the International Conference on Education, Economics and Information Management (ICEEIM 2019). International Conference on Education, Economics and Information Management (ICEEIM 2019), Wuhan, Hubei, China. https://doi.org/10.2991/assehr.k.200401.024
التنزيلات
منشور
إصدار
القسم
الرخصة
الحقوق الفكرية (c) 2026 Avesta Kamal Mahmood, Shahen Salar Muhammed
هذا العمل مرخص بموجب Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
