ئاوازی شیعریی لای ڕاجی

المؤلفون

  • Saad Farouq Yousif بەشى زمانى کوردى، کۆلێژى پەروەردە، زانکۆى سەلاحەدین - هەولێر، هەرێمى کوردستان، عێراق.
  • Nawzad Waqas Saaed بەشى زمانى کوردى، کۆلێژى پەروەردە، زانکۆى سەلاحەدین - هەولێر، هەرێمى کوردستان، عێراق.

DOI:

https://doi.org/10.21928/juhd.v12n3y2026.pp100-110

الكلمات المفتاحية:

ئاوازی شیعریی، ئاوازى دەرەوە، ئاوازى ناوەوە، ره‌وانبێژی، كێش و سه‌روا

الملخص

ڕاجی لە هۆنراوه‌كانیدا ئاوازێكی شیعری جوانی به‌رجه‌سته‌ کردووە، بە تایبەتی لە رووی ئاوازی دەرەوەی شیعرەکانیدا بەمەش شیعرەکانی لە رووی کێش و سه‌رواوە جۆراوجۆرن و ئاوازێکی ڕازاوه‌ی بە شیعرەکانی بەخشیووە، هەروەها ئاوازی ناوەوەشدا شیعرەکانی ڕاجی ئاوازێکی جوان و هەمەڕەنگی بە شیعرەکانی بەخشیووە. ئه‌م توێژینه‌وه‌یه‌ له‌ پێشه‌كی و ئاوازی ده‌ره‌وه‌ و ناوه‌وه‌ پێكهاتووه‌، كه ‌له‌ ئاوازی ده‌ره‌وه ‌باس له‌ كێش و سه‌روا كراوه،‌ كه‌ به‌زۆری په‌یره‌وی كێشی عه‌رووز كراوه‌ له‌ شیعره‌كانیدا به‌ تایبه‌تی كێشی هه‌زه‌ج و ڕه‌مه‌ل و ره‌جه‌زو موزاریع وبه‌سیت و سه‌ریع و موته‌قاریب، هه‌روه‌ها كێشی بڕگه‌شی به‌كارهێناوه‌ به‌تایبه‌تی كێشی بڕگه‌ی  8 و 10و 14)، هه‌روه‌ها یه‌كێتیی سه‌رواو و سه‌روای هه‌مه‌ره‌نگ به‌تایبه‌تیش سه‌روای مه‌سنه‌وی و ته‌شتیرو سه‌روای دووباره‌و چوارین و پێنجی به‌كارهێناوه‌، هه‌روه‌ها له‌ ئاوازی ناوه‌وه‌ش پاتكردنه‌وه‌ی به‌كارهێناوه‌ به‌تایبه‌تی پاتكردنه‌وه‌ی ده‌نگ و ووشه‌. 

المراجع

:كوردی

البصیر ، كامل )١٩٨٣)، ڕه‌خنه‌سازی (مێژوو و په‌یره‌و كردن) ، به‌غداد، كۆڕی زانیاری كورد.

بیمار ، عبدالرزاق (١٩٩٢)، کیش و مۆسیقاى هەڵبەستى کوردى، چ١ ، چاپخانەى (دارالحریە)، بغداد.

خەزنەدار ، مەعروف (١٩٦٢)، کیش و قافیە لە شیعرى کوردى دا ، چاپخانەى (الوفاء) ، بەغداد.

سەجادى ،عەلائەدین (١٩٧٤) ، نرخ شوناسى ، چاپخانەى (مەعارف)، بەغداد، .

ده‌شتی و ڕاجی (2011)، دیوانی ڕاجی ، چاپخانه‌ی رۆژهه‌لات، هه‌ولێر.

سابیر، په‌رێز (2006)، ڕه‌خنه‌ی ئه‌ده‌بی كوردی و مه‌سه‌له‌كانی نوێكردنه‌وه‌ی شیعر، ده‌زگای چاپ و بلاوكردنه‌وه‌ی ئاراس، هه‌ولێر.

شاهۆ سعید ، دەلالات البناء الاقاعى فى الشعر ، رساله‌ الماجستیر ، جامعە السلیمانیە، ١٩٩٩.

عه‌بدوللا ،ادریس (٢٠١٢)، شێواز ، چ١، چاپخانەى منارە، هەولێر.

عەلى ، عەزیز(٢٠٠٧) ، فەرهەنگى کێشناسى ، چاپى یەکەم .

گه‌ردی ،عه‌زیز (٢٠٠٢) ، ڕابه‌ری كێشی شیعری كلاسیكی كوردی، چاپخانه‌ی دێكان، سلێمانی.

گه‌ردی،عه‌زیز (1975)، ڕه‌وانبێژی له‌ ئه‌ده‌بی كوردیدا، ب2، جوانكاری، چاپخانه‌ی شاره‌وانی، هه‌ولێر.

گۆران (1971)، بەهەشت و یادگار، چاپى دووەم، چاپخانەى کامەرانى، سلێمانى.

گەردى ،عەزیز(١٩٩٩) ، کێشى شیعرى کلاسیکى کوردى، چ1، چاپخانه‌ی وه‌زاره‌تی ڕۆشنبیرى، هەولێر.

گەردى،عزیز(١٩٩٤)، کێشى شیعرى کلاسیکى کوردى و بەراوردکردنى لەگەل عەروزى عەرەبى و کیشى شیعرى فارسى ، نامەى ماستەر، کۆلیژى ئاداب، زانکۆى سەلاحەدین، هەولێر.

گەردى ،عەزیز (١٩٩٩)، سەروا، لیکۆڵینەوەیەکى شیکارى بەراوردە لە شیعرى کوردیدا، چ1، چاپخانه‌ی وه‌زاره‌تی رۆشه‌نبیری، هەولێر .

مصطفى، ئاسۆ (2009)، بەها ئیستاتیکیەکانى شیعرلای پیره‌مێرد و شێخ نوری شێخ صالح و گۆران، چ1، چاپخانه‌ی خانی ، دهۆك.

ئەحمەد ، سافیە (٢٠١٤)، شێوازە شیعرە کوردیەکانى پیربال مەحمود، چ١، چاپخانەى رۆژهەڵات، هەولێر.

ئەحمەد، پەخشان (2007)، شێوازى شیعرى گۆران، بەشى کوردى، کۆلیژى زمان، زانکۆى کۆیە، نامەى ماستەر .

: عه‌ره‌بی

انیس ، ابراهیم (١٩٧٣)، موسیقى الشعر، مکتبە الانجلو المصریە، الطبعە الخامسە.

زاهد ، زهیر (٢٠٠١)، بحوث فی اللغە الشعر و عروضە، ط١ ، عالم الکتب، بیروت.

عید ، رجاء (١٩٧٥) ، الشعر والنغم ، مطبعە دار النشر والثقافە، قاهرە .

قندیل، اسعد (1975)، فنون الشعر الفارسی، ط1، مكتب الشريف و سعيد رأفت للطباعة والنشر والتوزيع، الزيتون.

نازک الملاءکە ، قضایا الشعر المعاصر، منشورات مکتبە النهضە ، بغداد ،١٩٦٥.

:فارسی

داد، سیما (1385)، فرهنگ اصطلاحات ادبی، انتشارات مروارید، چاپ سوم. ‌

زمانیان، صدرالدین (1374)، بررسی اوزان شعر فارسی (عروض)، چاپ بنیاد جانبازان، تهران.

كدكنى ، محمد (١٣٨٤)، موسيقى شعر، چاپ هشتم، نشراگه‌، تهران.

سیروس شمیسا، اشنائی باعروض و قافیە، چاپخانە رامین، تهران، ١٣٧٤.

التنزيلات

منشور

2026-07-22

إصدار

القسم

Articles

كيفية الاقتباس

ئاوازی شیعریی لای ڕاجی . (2026). مجلة جامعة التنمية البشرية, 12(3), 100-110. https://doi.org/10.21928/juhd.v12n3y2026.pp100-110