پێوەرەكانی نەو-وشەگەرایی لە ڕاگەیاندنی بینراودا
DOI:
https://doi.org/10.21928/juhd.v8n4y2022.pp89-102الكلمات المفتاحية:
نەو-وشە، نەو-وشەگەرایی، فەرهەنگ، راگەیاندنی بینراو، پێوەرالملخص
نهو-وشهگهرایی، پەیوست بە راگەیاندنەوە هەم وەك بەرهەمهێنەرو هەم بڵاوكەرەوەی نەو-وشەگەرایی بهشهزانستێكی نوێی زمانه، رۆڵی كارای لە بەرفراوانبوونی مەودای ئەم زانستەدا هەیە، بەجۆرێك لە دوای گەشەسەندنی تەكنیكی میدیایی و زیادبوونی كەناڵی میدیایی، پێویستیی هێنانەئارای نەو-وشە رووی لە زیادبوون كردووە، هەروەك لە هەرێمی كوردستان میدیای حیزبی و میدیای سێبەرو میدیای ئۆپۆزسیۆن بە هەردوو چەشنی بینراوو بیستراوەوە، كاریگەرییان لەسەر چەندێتی وشەی نوێ و چۆنێتی بەكارهێنانی هەبووە، بۆ نموونە چەندان فۆرم و واتای نوێی پەیوەست بە ماركەلێدانی حزبی، میدیایی، زانستی، تەكنەلۆجی، ئابووری، ئەدەبی، فۆرمی تایبەت بە تۆڕە كۆمەڵایەتییەكان، بەشێك بووە لە فەرهەنگی ئاوەزیی ئاخێوەرانی كورد، كە پێدەچێت لە داهاتوودا، بەهۆی دەروازەی فەرهەنگییەوە ببێتە یەكەیەكی تۆماركراوی فەرهەنگی زمانی كوردی، یاخود بەپێچەوانەوە بەهۆی ناڕوونی دەروازەی فەرهەنگییەوە وشە نوێیەكە جێگیر نەبێت و نەبێتە یەكەیەكی تۆماركراو. لەم توێژینەوەیەدا بایەخ بە جیاكردنەوەی پێوەرەكانی نەو-وشەگەرایی دراوە ، بەجۆرێك وەڵامی ئەو پرسیارە دراوەتەوە كە لەنێوان پێوەرەكانی فۆرمی كۆن و واتای نوێ، فۆرم و واتای نوێ، هەروەها زیادكردنێك بۆ وشەیەكی هەبوو، چ پێوەرێك بەبڕشتترە، ئەو پێوەرە دەرخەری ئاستی بیركردنەوەو درككردنی ئاوەزمەندێتی ئاخێوەری كوردە لە بەرهەمدارێتی فەرهەنگییدا، وەڵامی ئەم پرسیارەش لە ئەنجامی ئەم توێژینەوەیەدا دەستەبەركراوە.
المراجع
بەزمانی كوردی:
ڕەشاد میران،2016، سۆسیۆلۆگیای ڕاگەیاندن، دەزگای چاپ و بڵاوكردنەوەی ڕۆژهەڵات، هەولێر.
دارا حەمید محەمەد، 2010، واتاسازی هەندێ لایەن لە سیمانتیك و پراگماتیكی كوردی، چاپەمەنی ژیر، سلێمانی.
تاڵیب حوس ێن عەلی، 2014، زانستی زمان و زمانی كوردی، چاپخانەی ڕۆژهەڵات، هەولێر.
محەمەد مەعروف فەتاح، 1990، زمانەوانی، هەولێر.
مەعروف قەرەداغی، 1972، فەرهەنگی كشتوكاڵ.
ئەوڕەحمانی حاجی مارف، 1979، ڕێزمانی كوردی، ناو، بەغدا.
ئەوڕەحمانی حاجی مارف،1975، وشەی زمانی كوردی، چاپخانەی كۆڕی زانیاری كورد، بەغدا.
بەزمانی عەرەبی:
احمد مختار عمر، 1982، علم الدلالة، كویت.
ستیڤن اولمان، 1997، دور الكلمە في اللغة، ترجمة د. كمال محمد بشیر، مصر.
ف.ر. بالمر، 1985، علم الدلالة، ترجمة مجید عبدالحلیم الماشطة، بغداد.
نامەی ئەكادیمی:
- سۆزان سەعدوڵڵا عەبدولغەنی، 2019، وەرگرتن و بەكارهێنانی زاراوە لە ئاخاوتن و نوسیندا، نامەی دكتۆرا، زانكۆی سلێمانی.
- میدیا موراد محمد امین، 2009، دابەشبونی كرداری لێكدراو لە رووی داڕشتن و ئەركەوە، نامەی ماستەر، زانكۆی سەلاحەدین.
گۆڤار:
- عثمان ابراهيم يحيى, 2018، الاحتكاك اللغوي، ودوره في الاقتراض الالفاظ العربية، وتكيفها في اللغة، مجلة الدراسات اللغوية والادبية، مجلد 19 (1) سودان.
- ئومێد بەرزان برزو، 2016، پلانی زمانی و ئاسایشی زمانی نەتەوەیی، گۆڤاری زانكۆی سلێمانی، ژمارە(50) ئایاری ، بەشیB..
بەزمانی ئینگلیزی:
Bauer, L. 2002. English word-formation. Cambridge: Cambridge University Press.
Cabre, T. 1999. Terminology: Theory, methods and applications. Amsterdam: John, Benjamin publishing Company.
Cabré, M. Teresa et al. 2004. La lexicografia i la identificació automatitzada de neologia lèxica. In Battaner, Paz, Janet.
Cabré, M. Teresa. 2015. La neologia: un nou camp a la cerca de la seva consolidació científica. Caplletra 59, pp. Bauer, L. (1996).
Carroll, D. W. 2000. Psychology of Language (5th ed.), University of Wisconsin-Superior, Beijing, Foreign Language Teaching and Research.
Choi, J. 2006. Interpreting neologisms used in Kores's rapidly changing society. Meta.
Gui, S.-C. 2000. Psycholinguistics (New Edition). Shanghai: Shanghai Foreign Language Education Press.
Vigliocco, G., & Hartsuiker, R. J. 2005 . Maximal input
and feedback in production and comprehension. In
A. Cutler (Ed.), Twenty-first century psycholinguistics:
Four cornerstones (pp. 209–228). Mahwah, NJ:Erlbaum.
Newmark, P. 1988. A textbook of translation. Hertfordshire: Prentice HallPutra, Journal of Linguistics.
Rahma Abd Al-Rahman Naji Kmail, 2016, The Translatability of English Social Media Neologisms into Arabic, An-Najah National University, Nablus, Palestine.
Rey, Alain. 1976. Le néologisme: un pseudo-concept? Cahiers de Lexicologie 28. English word-formation. Cambridge: Cambridge University Press.
Rey, A. 1995. Essay on terminology. Trans. and Ed. Juan C. Sager. Amsterdam: John,Benjamin Publishing.
Saja Abdul Ameer Hadi, 2019, The Significance of Political Neologisms, Wasit University, مجلة كلية تربية،جزء الثاني، كانون الثاني.
Sapir, E. 1949. Selected writings of Edward Sapir in language, culture, and personality, Mendelbaum, D.G. (Ed). Berkeley and Los Angeles: University
Whorf, B. L. 1974. The relation of habitual thought and behavior to language. In Language, Culture, and Society, Blount, B.G. (Ed.). Cambridge, MA: Winthrop Publishers.
Yaroslav Levchenko, Neologism in the lexical system of modern English: On the mass media material Kindle Edition, 2010, Germany.
Zhou, L. 2016 . Neologism in news English. Sino-US English teaching, of California Press.
پێگەی ئەلیكترۆنی:
التنزيلات
منشور
إصدار
القسم
الرخصة
الحقوق الفكرية (c) 2022 Trifa Omar Ahmad, Ata Ali Kaka Hama
هذا العمل مرخص بموجب Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
