سیاسەتی کولتووریی ئێران بەرامبەر کورد لەبەر ڕۆشنایی دەستور و یاسا و گێڕانەوە ڕەسمییەکاندا

المؤلفون

  • Hardi Mahdi mika یەکەی دەستنووس، زانکۆی گەشەپێدانی مرۆیی، سلێمانی، هەرێمی کوردستان، عێراق.

DOI:

https://doi.org/10.21928/juhd.v8n3y2022.pp57-69

الكلمات المفتاحية:

سیاسەتی کولتووری، مێژووی رەسمی،، گێڕانەوەی مێژوویی، ئێران، وێنای کورد لەدیدی ئێرانەوە

الملخص

دەوڵەتی هاوچەرخی ئێران، کە هەوڵەکانی دامەزراندنی سەرەتاکەی بەرهەمی جوڵانەوەی پاش بزووتنەوەی مەشروتییەت (وەک جوڵانەوەیەکی ڕۆشنگەریی) و لوتکەکەشی بەرهەمی کودەتا سیاسییەکی سەیدزیائەدین و ڕەزاخان بوو، هەر لەو ئانەوە تا کۆماری ئیسلامی ئێران و دۆخی هەنووکەیی، لەسەر هەرسێ ئاستی مێژوو و گێڕانەوەی ڕەسمی دەوڵەت (مێژوونووسان و نوخبەی سیاسی و ناوەندە ئەکادیمییەکان)، پەروەردە (پرۆگرامەکانی خوێندن) و دروستکردنی لایەنگری نزیک لەدەسەڵات لەنێوخۆی ڕوناکبیرانی کوردیشدا و لە چوارچێوەی سیاسەتی کولتووریی دەوڵەتدا وەگەڕخراوە و هاوشانی سیاسەتی گشتی و سەربازیی و ئاسایشییدا، کاری لەسەر مێژوو و یادگە و یادەوەریی مرۆڤی کورد دەکات، بە جۆرێک کە دووپاتکەرەوەی ئەو گێڕانەوە ڕەسمییە بێت کە گوتاری دەوڵەتیی پەسەندییەتی، نەک ئەو فاکت و ئارگیومێنتانەی کە پێدراوی نێو یادگە، دەق و دەستنووس، بەڵگەکان و گێڕانەوەی خودی کورد بێت. ئەم تویژینەوەیە لەڕێی میتۆدی مێژوویی و وەسفی-شیکارییەوە و بە پشتبەستن بە ئەدەبیاتی کتێبخانەیی و بەڵگەیی. کاری لەسەر ئەو پرسیارانە کردووە: سیاسەتی کولتووریی ئێران(دەوڵەت و نوخبە) بەرامبەر کورد چییە؟ وێنای شوناسی کورد لەسەر ئاستەکانی گێڕانەوەی ڕەسمی، پەروەردە و شوناسی دەوڵەتدا چۆنە و چ پێگەیەکی هەیە؟ و شێوازەکانی بەکارهێنانی بۆ مەرامی سیاسیی و نەتەوەسازیی و دەوڵەتسازیی نەتەوەیەکی دیاریکراو چیین؟

المراجع

اسدی فر, سعید. ١٣٩٥. سرزمین کرمانجها. ١. تهران : انتشارات سفیر اردهال.

اسناد مجلس شورای اسلامی, کتابخانه، موزه و مرکز. نهم آبان1304.. مشروح مذاکرات مجلس ملی، دوره پنجم، صورت جلسۀ 211، شنبه،. تهران : s.n., نهم آبان1304.

اشتریان, کیومرث. ١٣٩١. مقدمەای بر روش سیاستگذاری فرهنگی. اول. تهران : انتشارات جامعەشناسان.

آشوری, داریوش. ١٣٩٤. دانشنامە سیاسی. بیستوچهارم. تهران : انتشارات مروارید.

اصفهانی, رضا مختاری. ١٣٩٢. پهلوی اول از کودتا تا سقوط، ، ، ، ص٥٠-٥١. چ١. تهران : نشر کتاب پارسە.

اکبری, محمد علی. ١٣٩٣. تبارشناسی هویت جدید ایرانی عصر قاجار و پهلوی اول. تهران : انتشارات علمی فرهنگی.

آندرا دسیو ریتیوا. ١٣٩١. هویت و روایت. ترجمە: مهدی فیضی. دانشنامە روایت شناسی. چاپ اول. تهران : نشر علم, ١٣٩١,لp. ٢١٥-٢٢٦.

اوحدی, مسعود. ١٣٩١. روایت شناسی سینما و تلویزیون. چاپ اول. تهران : انتشارات دانشکدە صدا و سیما.

بلخن, جنات. ٢٠١٣. السرد التاریخی عند بول ریکور. طبعة الاولی. الجزائر : منشورات الاختلاف.

بیشلەر, فێردیناند هێنەر. ٢٠١٦. بنەچەی کورد. عطیە کەریم محەمەد. یەکەم. سلێمانی : ناوەندی توێژینەوەی جەمیل ڕۆژبەیانی.

تخشید, محمدرضا. 1377. اصلاحات و سیاستهای نوگرایی رضاشاه و تأثیر آن بر قدرت و نفوذ روحانیون در ایران. 40, 1377, مجلۀ دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی.

تیلور, چارلز. ١٣٩٢. چند فرهنگ گرایی. ترجمه طاهر خدیو و سعید ریزوندی. تهران : انتشارات رخ داد نو, ١٣٩٢. Vol. ٢ج.

جنکینز, ریچارد. ١٣٩١. هویت اجتماعی. ترجمه تورج یاراحمدی. تهران : پردیس دانش, ١٣٩١. Vol. ج١.

الحموی، شهاب الدین ابی عبدالله یاقوت بن عبدالله. ١٩٧٧. معجم البلدان، المجلد الخامس، بیروت: دار صادر

رواسانی, شاپور. ١٣٧٨: فرضیەهای نژادی آریا و سامی نادرست است. ١٤٣-١٤٤, ١٣٧٨, مجلە سیاسی-اقتصادی,لp. ١٥٢-١٦٥.

ریکور, بول. ٢٠٠٩. الذاکرة، التاریخ، النسیان. ترجمە: جورج زیناتی. الاول. لبنان : دار الکتاب الجدیدة المتحدة.

زاده, سید حسن تقی. 1383. رجال عصر پهلوی به روایت اسناد ساواک. تهران : مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات.

سجادی, مهدی. ١٤٠٠: فاجعە حلبچە، لکە ننگی بر پیشانی سیاه تاریخ. 447, فروردین ٢٢, ١٤٠٠, رۆژان.

شورای عالی انقلاب فرهنگی, جمهوری اسلامی ایران. ١٣٧١. اصول سیاست فرهنگی کشور. مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی. [Online] ٥ ٢٠, ١٣٧١. [Cited: ١٢٥, ٢٠٢١.] https://rc.majlis.ir/fa/law/show/100172.

شوقی, مصطفی. ٢٠١٥. السیاسات الثقافیة النشآة..التطور.. العقلانیة. قاهرة : موسسة حریة الفکر و التعبیر, ٢٠١٥.

عبداللە, محمود احمد. ٢٠١٩. السیاسة الثقافیة و الارهاب: تحلیل نقدی و رویة مستقبلیة. آکادیمیا العربیة. [Online] ٢٠١٩. [Cited: ١١ ٢٤, ٢٠٢١.] https://academia-arabia.com/ar/reader/2/78118.

عەزیزی, سەلام. ٢٠٢٠. کوردستان و کۆماری ئیسلامی. چاپی دووەم. هەولێر : ب.د, ٢٠٢٠.

غلامرضا وطندوست، سیمین فصیحی، زهرا حامدی. ١٣٨٨. نمودهای ناسیونالیسم در کتابهای درسی تاریخ دورەی پهلوی اول. ٧٦, تهران : بهار ١٣٨٨, فصلنامە علمی پژوهشی علوم انسانی دانشگاه الزهراء, Vol. سال نوزدهم شمارە ١.

غیاث آبادی, رضا مرادی. ٢٠١٢. نژاد آریایی: بررسی چگونگی پیدایش و گسترش یک نظریه نژادپرستانه. پژوهشهای ایرانی. [Online] سپتامبر ٢٠, ٢٠١٢. [Cited: 12 4, 2020.] http://ghiasabadi.com/aryans.html.

فتحی, ابراهیم خدایار، اعظم. ١٣٨٧، هویت ملی در کتاب های درسی ‌هموزشی و پرورش مورد مطالعە دورە متوسط.. شمارە ٣, ١٣٨٧, فصلنامە مطالعات ملی (مرکز مطالعات ملی), Vol. سال نهم ,لp. ٢٧-٥٢.

فروغی, محمدعلی. ١٣٨٩. سیاستنامە ذکاءالملک مقالەها، نامەها و سخنرانیهای سیاسی. بە کوشش ایرج افشار، هرمز همایون پور. اول. تهران : انتشارات کتاب روشن.

قانون اساسی, جمهوری اسلامی ایران. ١٣٩٥. مجموعه قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، جمع آوری: معاونت حقوقی ریاست جمهوری، اداره چاپ و انتشار معاونت تدوین، تنقیح و انتشار قوانین و مقررات. تهران .

قوشچی, ایراندخت فیاض، فریبا ایمانی. ١٣٨٩، بررسی نمادهای هویت ملی در کتاب های درسی تاریخ و علوم اجتماعی دورە متوسطە رشتەهای علوم انسانی، تجربی و ریاضی فیزیک درسال ٨٩-١٣٨٨. ١٣٨٩, روانشناسی تربیتی,لp. ٢٩-٦٤.

کاتوزیان, محمدعلی همایون. ١٣٨٩. هشت مقاله در تاریخ و ادب معاصر. تهران : نشر مرکز.

کرونین, استفانی. ١٣٩٠. اصلاحات از بالا مقاومت از پایین، مخالفان نظم نوین در ایران1927تا1929، 1390. گردآوری و تألیف تورج اتابکی. ترجمه آرش عزیزی. دولت و فرودستان فراز و فرود تجدد آمرانه در ترکیه و ایران. تهران : انتشارات ققنوس.

محمود, احمد محمد نوری. ٢٠١١، . "ازمە الهویە لدی طلبە المرحلە الاعدادیە." .. ١-٢٤, ٢٠١١, مجلە البحو‌ث التربویە و النفسیە (جامعە بغداد), Vol. ٣١.

مراد, خلیل علی. ٢٠١١. ، دیروکا ئیرانی یا نوی و هەڤچەرخ. وەرگێڕانی: بهزاد محمد. چ١. دهوک : خانەی سپیریز.

مردوخ کردستانی, محمد. ١٣٥١. تاریخ کرد و کردستان یا تاریخ مردوخ. چ دوم. سنندج : غریقی, ١٣٥١.

ملایی توانی, علیرضا. 1384. مجله آینده و تاریخ نگاری مبتنی بر هویت ملی. 14, 1384, فصلنامه مطالعات ملّی, Vol. زمستان.

میران, ڕەشاد. ٢٠٠٩. ئیتنۆگرافیا و یەکێتیی ئیتنیکیی کورد. یەکەم. هەولێر : دەزگای ئاراس.

میکە, هەردی مەهدی. ٢٠١٦، ئەبولقاسمی لاهوتی، ڕەوتی سیاسی و پەیوەندی ەب جوڵانەوەی سمکۆی شکاکەوە. ٤, ٢٠١٦, زانکۆی گەشەپێدانی مرۆیی, Vol. ٢,لp. ٣١٨-٣٤٢.

میلانیان, هرمز. ١٣٥١. گسترش و تقویت زبان فارسی. چ١. تهران : چاپ کاویان.

مینۆرسکی, فلادیمیر. ١٩٨٤. کورد تێبینی و وردبوونەوە.، وەرگێڕانی حەمەسەعید حەمەکەریم. چ یەکەم. هەولێر : چاپخانەی زانکۆی صلاح الدین.

نظری, علی اشرف. ١٣٨٦. ناسیونالیزم و هویت ایرانی. بهار و تابستان, ١٣٨٦, پژوهش حقوق ، سیاست, Vol. ٢٢.

نفیسی, سعید. ١٣٩٦. روزی که نام پرشیا و پرسه به ایران تغییر یافت. [Online] ]١٣٩٦. [Cited:١٢٤,٢٠٢١. https://www.isna.ir/news/96100603437

هال, استیوئرت. 1393. معنا, فرهنگ و زندگی اجتماعی. [trans.] ترجمه احمد گلمحمدی. چاپ دوم. تهران : نشرنی.

یاسمی, رشید. ١٣١٣. کرد و پیوستگی نژادی و تاریخی او. تهران : مجمع ناشر کتاب.

David, Robertson،. ٢٠٠٢. A Dictionary of Modernلolitics. Third Edition. London : Europaلublications.

کتێبەکانی پرۆگرامی خوێندنی وەزارەتی پەروەردە:

وزارت آموزش و پرورش(١٣٩٩): استانشناسی اصفهان، پایە١٠.

وزارت آموزش و پرورش(١٣٩٩): استانشناسی فارس، پایە١٠.

وزارت آموزش و پرورش(١٣٩٩): استانشناسی آذربایجان غربی، پایە١٠.

وزارت آموزش و پرورش(١٣٩٩): استانشناسی ایلام، پایە١٠.

وزارت آموزش و پرورش(١٣٩٩): استانشناسی کردستان، پایە١٠.

وزارت آموزش و پرورش(١٣٩٩): استانشناسی کرمانشاه، پایە١٠.

وزارت آموزش و پرورش(١٣٩٩): استانشناسی چهارمحال و بختیاری، پایە١٠.

وزارت آموزش و پرورش(١٣٩٩): استانشناسی لرستان، پایە١٠.

پاشکۆی ژمارە١، بەڵگەنامەی وزارەتی کولتوور بۆ نوسینگەی تایبەتی شاهەنشای ئێران، ١/١٢/١٣١٧{٢٠/٢/١٩٣٩}، تاران، ئەرشیفی نیشتمانی ئێران

التنزيلات

منشور

2022-07-24

إصدار

القسم

Articles

كيفية الاقتباس

سیاسەتی کولتووریی ئێران بەرامبەر کورد لەبەر ڕۆشنایی دەستور و یاسا و گێڕانەوە ڕەسمییەکاندا. (2022). مجلة جامعة التنمية البشرية, 8(3), 57-69. https://doi.org/10.21928/juhd.v8n3y2022.pp57-69