ڕۆڵى دامه‌زراوه‌ی میدیایی کوردسات له‌ هۆشیاركردنه‌وه‌ى هاوڵاتیان سه‌باره‌ت به‌كێشه‌كانى ئاو

توێژینه‌وه‌یه‌كى مه‌یدانیه‌ له‌سه‌ر هاوڵاتیانى شارى سلێمانی

المؤلفون

  • Hawre Mahmood Rasool بەشی ڕاگەیاندن، کۆلێژی زانستە مرۆڤایەتیەکان، زانکۆی سلێمانی، سلێمانی، هەرێمی کوردستان، عێراق

DOI:

https://doi.org/10.21928/juhd.v9n3y2023.pp1-17

الكلمات المفتاحية:

ڕۆڵ ، دامه‌زراوه‌ى ته‌له‌فیزیۆنى، دامه‌زراوه‌ى ته‌له‌فیزیۆنى كوردی، ئاو، كێشه‌كانى ئاو، هۆشیاری، هاوڵاتى،، دامه‌زراوه‌ى میدیایی (Kurd sat)

الملخص

: ئه‌م توێژینه‌وه‌ زانستیه‌ سۆراغی ڕۆڵی دامه‌زراوه‌ی میدیایی kurdsat) (ده‌كات له‌پێدانى هۆشیاری به‌ بینه‌رانی سه‌باره‌ت به‌چۆنیه‌تى مامه‌ڵه‌كردن له‌ گه‌ڵ سامانى نیشتمانى ئاو و كێشه‌كانى ئاو له‌ هه‌رێمى كوردستاندا.

كۆمه‌ڵگه‌ى توێژینه‌وه‌كه‌ بریتیە لە (هاوڵاتیانی شاری سلێمانی) یه‌و تیایدا (350) هاوڵاتى شاری سلێمانیى لە(کاسب،خویندکار،مامۆستا، فەرمانبەر،بیکار)، وه‌ك سامپڵی توێژینەوەکە به‌شێوه‌ى (ناهه‌ڕه‌مه‌كى مه‌به‌ستدار) وه‌رگیراون.

توێژینه‌وه‌كه‌ هه‌وڵ ده‌دات بۆ پیشاندانی ڕۆڵى دامه‌زراوه‌ى میدیایی Kurd sat)) له‌هه‌ریه‌ك له‌م بوارانه‌ى لاى خواره‌وه‌دا :

- پێدانى هۆشیاری به‌ هاوڵاتیان سه‌باره‌ت به‌ زانینى بایه‌خ وپێگه‌ى ستراتیجى سامانى نیشتمانى ئاو له‌ جیهان و ناوچه‌كه‌و هه‌رێمى كوردستان و شاری سلێمانیدا.       

- خستنه‌ڕووى هۆشیاری بۆ هاوڵاتیان سه‌باره‌ت به‌ پاراستن و پاك ڕاگرتنى سه‌رچاوه‌ كانى ئاوى شاری سلێمانى.

- هاندانى هاوڵاتیان بۆ به‌فیڕۆنه‌دانى ئاو و به‌كارهێنانى ئاو به‌ گوێره‌ى پێویست .

- زانینى ئاستى سوودبینینی هاوڵاتیان لە‌دامه‌زراوه‌ى میدیایی (Kurd sat) بۆ وه‌رگرتنى زانیاری سه‌باره‌ت به‌ سیسته‌مى دابه‌شكردنى ئاو له‌شاری سلێمانیدا.            

له‌ ڕووى مه‌نهه‌جییه‌وه‌ توێژینه‌وه‌یه‌كى وه‌سفی ڕوپێوى (مه‌سحی) یه‌و (فۆڕمى ڕاپرسی) و(سه‌رچاوه‌ سه‌ره‌كى ولاوه‌كیه‌كان) ی وه‌ك ئامڕازى كۆكردنه‌وه‌ى زانیاری به‌كارهێناوه‌، ده‌رئه‌نجامی توێژینه‌وه‌كه‌ ده‌ریخستووه‌ كه‌ ڕۆڵًی دامه‌زراوه‌ى میدیایی  (Kurd sat)  له‌م بواره‌دا به‌م شێوه‌یه‌ى لاى خواره‌وه‌  بووه‌:

- ڕۆڵێكى كه‌مى هه‌بووه‌ له‌ هۆشیاركردنه‌وه‌ى هاوڵاتیان سه‌باره‌ت زانینى بایه‌خ و پێگه‌ى ستراتیژی سامانی نیشتمانی ئاوله‌جیهان وناوچه‌كه‌وهه‌رێمی كوردستان وشارى سلێمانیدا.

- تاڕاده‌یه‌ك ڕۆڵى هه‌بووه‌ له‌ هۆشیاركردنه‌وه‌ى هاوڵاتیان سه‌باره‌ت به‌ پاراستن و پاك ڕاگرتنى سه‌رچاوه‌كانى ئاوى شاره‌كه‌.          

- تاڕاده‌یه‌ك ڕۆڵى هه‌بووه‌ له‌هاندانى هاوڵاتیان بۆ به‌فیڕۆنه‌دانى ئاو و به‌كارهێنانى ئاو به‌ گوێره‌ى پێویست.                    

- هاوڵاتیان تاڕاده‌یه‌ك سوديان بينيوه‌ له‌ دامه‌زراوه‌ى میدیایی (Kurd sat) بۆ وه‌رگر تنى زانیاری سه‌باره‌ت به‌ سیسته‌مى دابه‌شكردنى ئاو له‌شاری سلێمانیدا.

المراجع

یەک:- کتێبی کوردی :

(محمد،٢٠١٧) کاروان عبداللە، بەرنامەی تەلەڤیزیۆنی ، جاپی یەکەم، سلێمانی.

دوو : كتێبی عه‌ره‌بی :

)عبدالغفار، (2007 عادل، الإعلام وقضايا المجتمع- رۆیة مستقبلیة لتفعیل دور الإعلام في مواجهة القضایا المعاصرة‌، مركز المدینة‌ للاعلام والنشر،القاهرة.

(عبد،2007) حسن اسماعیل ، الفضائیات واثارها على الأسره‌ والمجتمع،في بحوث و أوراق عمل المتلقی العربی بعنوان: أثر الفضایات على الأسرة العربیة، شباط 2007، المنظمة العربیة للتنمیة‌ الادارية، القاهرة، مصر.

(علي، محمد، 1999) مقداد حسین و خلیل ابراهیم ، السمات اڵاساسیة‌ للبیئات المائیة، دار الشۆن الثقافیة‌ العامة‌ ، وزاره‌ الثقافه‌ والإعلام، بغداد.

( الهيتي، 2010) هیثم ، الإعلام السیاسی والاخباری فی الفضائیات، دار أسامه‌ للنشرو التوزیع، عمان.

سێ: کتێبی ئینگلیزی:

JOHNSON AND CHRISTENSEN(2014). Educational research: Quantitative, qualitative, and : mixed approaches.fifth edition . United States of America: Library of Congress Cataloging-in- Publication Data.

چوار: توێژینه‌وه‌ى زانستى:

( ابراهیم ،٢٠١٥)، أیسر خلیل، اھتمام الإعلام العربي بالقضایا البیئیة، الصحف العربیة بین واقع المشکلة وتطبیق الحلول،دار أمجد للنشرو التوزیع، عمان، الأردن ، ص١- ٢٠٢ .

(أحمد،2017) ڕێباز حمه‌غریب، دابه‌شبونى جوگرافی ده‌رامه‌ته‌ ئاویه‌كان وچۆنیه‌تى به‌كارهێنانى له‌ناوچه‌ى هه‌وراماندا،نامەی ماسته‌ری بڵاونه‌كراوه‌‌،زانكۆى سلێمانى، كۆلێژ ى زانسته‌ مرۆڤایه‌تیه‌كان،به‌شی جوگرافیا.

(‌اسعد،٢٠١٢،ل٩٨) ارشدخلیل،پشت بەستنی جەماوەر بەبابەتی بەدواداچوون لەکەناڵە ئاسمانیە کوردیەکان بۆ بەدەستهێنانی زانیاری،توێژینەوەیەکی مەیدانیە،توێژینەوە ی ماستەری بڵاونەکراوە،زانکۆی سەڵاحەدین،کۆلێژی ئاداب،بەشی ڕاگەیاندن.

(بدوی، محمد، غیور، علی ،2017) أسماء عمر سعيد محمد ، فاطمة عبده ، أماني السيد ، أسامه عبد الرحيم ، فعالية بعض الأنشطة الإعلامية في تنمية الوعي المائي لدى تلاميذ المرحلة الإعدادية، مجلة بحوث التربیة النوعیة، عدد٤٨، جامعة المنصورة، مصر، ص٩١-١٢٧، ضمن الموقع الالکترونی :

https://mbse.journals.ekb.eg/article_137879.html .

(حەسەن، عومەر،عەبدوڵا،٢٠١٥) هیمن مەجید ، کامیل، سەنگەر حوسام، یەحیا عومەر ڕێشاوی، توێژینەوەی میدیایی، ڕِێکخراوی چاودێری میدیای کوردی، کوردستان، سلێمانی، کوردستان،٢٠١٩، ل٥-٣٢ .

(طالب، ياسين ،2015) جه‌زا تۆفیق و هاورێ ،كاریگه‌رى گۆرانكاری ئاوو هه‌وا له‌سه‌ر ده‌رامه‌تى ئاو له‌ شاری سلێمانى و ده‌وروبه‌ری، توێژینه‌وه‌ى زانستى بڵاوكراوه‌، گۆڤاری زانكۆى گه‌رمیان، ژ ماره‌ 6.

( لولو، ٢٠١٩ ) عبد الغاني، المعالجة الإعلامية لقضايا البيئة في التلفزيون الجزائري- دراسة تحليلية لحصة" البيئة والمجتمع"، کۆلێژی زانستە مرۆڤایەتی و کۆمەڵایەتیەکان، زانکۆی محمد الشريف / سوق أهراس، جەزائیر .

(محمد،رسول،2017) كاروان عبدالله وهاوڕێ محمود،توێژینه‌وه‌ى زانستى بڵاوكراوه‌ ، به‌ڕێوه‌بردنی توانا مرۆییه‌كان له‌ دامه‌زراوه‌ ته‌له‌فیزیۆنیه‌كانى هه‌رێمی كوردستاندا - كه‌ناڵی (GK ) و(NRT ) به‌نمونه‌،گوڤارى زانكۆى گه‌رمیان، ژماره‌ 13.

پێنج : سایتى ئه‌لیكترۆنى:

http://spu.پdu.iq/indپx.php( ئه‌دمین، 18/11/2021) ، سايتى:

( عبدالظاهر،19/11 /2021 ) وجده‌ حلمي ، دور وسائل الاعلام الحديث‌ في التوعیة‌ و مواجهة‌ الازمات الامنية، عبرالموقع:

https://www.rپsپarchgatپ.nپt/publication.

شەش: چاوپێكه‌وتن:

(قادر،20/11/2021.) سه‌ربه‌ست عثمان ، به‌رێوه‌به‌رى ئاوى سلێمانی، چاوپێكه‌وتنى توێژه‌ر له‌گه‌ڵیدا.

التنزيلات

منشور

2023-07-02

إصدار

القسم

Articles

كيفية الاقتباس

ڕۆڵى دامه‌زراوه‌ی میدیایی کوردسات له‌ هۆشیاركردنه‌وه‌ى هاوڵاتیان سه‌باره‌ت به‌كێشه‌كانى ئاو: توێژینه‌وه‌یه‌كى مه‌یدانیه‌ له‌سه‌ر هاوڵاتیانى شارى سلێمانی. (2023). مجلة جامعة التنمية البشرية, 9(3), 1-17. https://doi.org/10.21928/juhd.v9n3y2023.pp1-17

الأعمال الأكثر قراءة لنفس المؤلف/المؤلفين