ڕۆڵی ژینگەی پیشەیی ڕۆژنامەنووس لەسەر پەیامسازیی هەواڵیی کەناڵە ئاسمانییە کوردییەکان
توێژینەوەیەکی مەیدانییە ڕۆژنامەنووسانی کەناڵە هەواڵییە تەلەفیزیۆنییە کوردییاکان بە نموونە وەرگیراوە
DOI:
https://doi.org/10.21928/juhd.v9n4y2023.pp32-44الكلمات المفتاحية:
ڕۆڵ، ژینگەی پیشەیی، پەیامسازیی، کەناڵە ئاسمانییە کوردییەکانالملخص
ئەم توێژینەوەیە لە کاتێکدایە کە کەناڵە تەلەفزیۆنییەکان و ڕۆژنامەوانان لە هەرێمی کوردستان-عێراق لەسایەی ئازادییەکاندا بێ مەرج و ئاکارە پیشەییەکان بەردەوام لە فراوانبون و زیادبوندان، کە واپێویست دەکات بەئاگایی زیاترەوە مامەڵە لەگەڵ کۆکردنەوەو سازاندن و بڵاوکردنەوەی زانیارییەکاندا بکرێت. بۆیە ئامانجی ئەم توێژینەوەیە بە ئاگابوونە لەڕۆڵبینینی ژینگەی پیشەیی لەسەر سازاندنی پەیامی میدیایی کەناڵە ئاسمانییە کوردییەکان، بۆ ئەم مەبەستە ئەم توێژینەوەیە بە پشت بەستن بە میتۆدی ڕاپێوی، فۆڕمێکی ئاراستەی ڕۆژنامەنووسانی کەناڵە هەواڵییە کوردییەکان کردووە، ماوەی ڕاپرسییەکە لە (١/٢ تا ١/٨ ی ٢٠٢٢)ی خایاند. لە دەرەنجامی ئەم توێژینەوەیە دەرکەوەت کە ڕێژەی نیوە زیاتری ڕۆژنامەنووسان سەر بەو حزب و ئایدۆلۆژیایەن کە خاوەندارێتی کەناڵە هەواڵییە کوردییەکان دەکەن. لەلایەکی ترەوە توێژەر گەیشتە ئەوەی کە ژینگەی پیشەیی لە هەرێمی کوردستان کاریگەری ئەرێنی لەسەر پەیامە میدیاییەکان درووست کردووە، لە هەمان کاتدا بە پێی گۆڕاوە دێمۆگرافییەکانی سامپڵی توێژینەوەکە هیچ جیاوازییەکی ئاماری بەرچاو نەکەوت کە ببێتە هۆی ئەوەی کە ئەو جیاوازییە بە ئاراستەی نەرێنیدا ببات، سەرجەمیان لەو باوەڕەدا بوون کە ژینگەی پیشەیی کاریگەری ئەرێنی کردۆتە سەر پەیامسازی میدیایی لە کەناڵەکانی سامپڵی توێژینەوەکەدا، تەنها لەگۆڕاوی ڕەگەزدا جیاوازی بەدی کرا ئەویش بە بەرژەوەندی ڕەگەزی نێر.
المراجع
تا دەرچواندنی پەیماننامەیەکی شەرەفی میدیایی، وەک پێداویستییەکی هەنووکەیی؛ دەزگا میدیاییەکان لە ناوخۆی دەزگاکانیاندا پرەنسیپێکی میدیایی دابڕێژن، یان هەوڵ بدەن ئاکارە خوودییەکان پەیڕەو بکەن.
توێژەران هەوڵ بدەن توێژینەوەی بەراوردکاری ئەنجام بدەن سەبارەت بە بەئاگابوون بەژینگەی پیشەیی کاری ڕۆژنامەنووسان لەنێوان هەرێمی کوردستان و ناوەند(عێراق).
سەرچاوەکان
سەرچاوەی کوردی:
بەهرۆز عەلی، هونەری هەواڵ نووسین، چ١، (سلێمانی، چاپخانەی کارۆ، ٢٠١٨).
سابیر بۆکانی، میتۆدی توێژینەوەی زانستی، چ٢، (سلێمانی، هەرێمی کوردستان، چاپ و بڵاوکردنەوەی چوارچرا، ٢٠١٥).
کارزان محەمەد، سانسۆری ڕۆژنامەگەریی لە هەرێمی کوردستاندا، چ١، (سلێمانی، بەرێوەبەرێتی چاپ و بڵاوکردنەوەی سلێمانی، ٢٠١١).
سەرچاوەی عەرەبی:
حسن عماد مكاوي و ليلى حسين السيد, الاتصال ونظرياته المعاصرة, ط١, (القاهرة, الدار المصرية اللبنانية, ١٩٩٨).
خالد مجد الدين محمد, صناعة الاخبار في عصر المعلومات, ط١، (القاهرة, دار الامين, ٢٠٠٧).
خالد مجد الدين محمد, صناعة الاخبار في عصر المعلومات, ط١، (القاهرة, دار الامين, ٢٠٠٧).
رقية المصدق, الحريات العامة و حقوق الانسان, ط١, (الدار البيضاء, مؤسسة كونراد آديناور, ١٩٩٩).
عبدالجواد سعيد محمد, فن الخبر الصحفي, ط١، (القاهرة, دار الفجر للنشر, ٢٠٠٥).
عبدالجواد سعيد محمد, فن الخبر الصحفي, ط١، (القاهرة, دار الفجر للنشر, ٢٠٠٥).
عبدالفتاح عبدالنبي, سوسيولوجيا الخبر الصحفي, (القاهرة, العربي للنشر والتوزيع, ١٩٨٩).
محمد سلمان الحتو, مناهج كتابة الأخبار الاعلامية وتحريرها, ط١, (الأردن, دار أسامة للنشر والتوزيع, ٢٠١٢).
مشعل سلطان عبدالجبار, أيدولوجيا الكتابة الصحفية, ط١, (عمان, دار أسامة للنشر, ٢٠١٢).
مشعل سلطان عبدالجبار, أيدولوجيا الكتابة الصحفية, ط١, (عمان, دار أسامة للنشر, ٢٠١٢).
منى سعيد الحديدي و سلوى امام على, الاعلام والمجتمع, ط١، (القاهرة, الدار المصرية اللبنانية, ٢٠٠٤).
نبيل عبد الحميد عبدالجبار, تأريخ الفكر الاجتماعي، ط1, (الأردن, دار دجلة، ٢٠٠٩).
وسام فاضل راضي و مهند حميد التميمي, الاتصال ووسائله الشخصية والجماهيرية والتفاعلية, ط١, (الامارات- لبنان, دار الكتاب الجامعي, ٢٠١٧).
توێژینەوە:
بەهات حسیب علي, العوامل المؤثرة في التغطية الخبرية، دراسة دكتورا غير منشورة، (هەولێر-کوردستان-عراق, جامعة صلاح الدين, ٢٠١٦).
خليل ابراهيم فاخر, بيئة العمل الصحفي في العراق, رسالة ماجستير غير منشورة, (جامعة بغداد, كلية الاعلام, ٢٠٠٨).
دحام علي حسين العبيدي, المصادر الاخبارية للجمهور في العراق, رسالة ماجستير غير منشورة, (جامعة بغداد, كلية الاعلام, ٢٠٠٥).
سامية أحمد هاشم, انعكاس البيئة الاعلامية على القائم بالاتصال, أطروحة دكتورا غير منشورة, (جامعة بغداد, كلية الاعلام, ٢٠٠٦).
صباح عواد محمد, ضغوط العمل لدى القائم بالاتصال في الصحافة العراقية, دراسة منشورة, (مجلة الآداب والعلوم الانسانية, المجلد ٨٤، العدد ٣, ٢٠١٧).
علم الدين عبدالله أحمد, معايير التغطية الاخبارية في التلفزيون, اطروحة دكتورا غير منشورة, (جامعة بغداد, كلية الاعلام, ٢٠٠٦).
فتحية ابراهيم محمد الشيخ, فاعلية المعايير المهنية في نشرات الأخبار التلفزيونية, اطروحة دكتورا غير منشورة, (جامعة السودان, الدراسات العليا, ٢٠٢١).
سەرچاوەی ئینتەرنێت:
https://owenspencer-thomas.com/journalism/newsvalues.
https://archive.org/details/library-elhamma-14582021/page/24/mode/2up.
التنزيلات
منشور
إصدار
القسم
الرخصة
الحقوق الفكرية (c) 2023 Ibrahim Saeed Fathulla, Kawa Ezzaddin Abdulrahman
هذا العمل مرخص بموجب Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
