The Logocentrism of Life and Death in Shahid Mala Ali’s My Brother Afar, My Kindred Afar

المؤلفون

  • Awara Faraedun Qadir بەشی کوردی، کۆلێجی زمان، زانکۆی سلێمانی، سلێمانی، هەرێمی کوردستان، عێراق.

DOI:

https://doi.org/10.21928/juhd.v12n4y2026.pp57-66

الكلمات المفتاحية:

شیعر، ستراتیژیەت، ھەڵوەشاندنەوە، سەنتەر

الملخص

ھەموو دەقێک چەقێکی ھەیە، ئیدی زمانی بێت یان نا زمانی، فەلسەفی بێت یان نا فەلسەفی، ئەم سەنتەرەش بەشێکی گرنگ و یەکلایی کەرەوەیە، چونکە ناتوانێت بە ھیچ شێوەیەک بگۆڕێت، بەڵام لۆگۆ سەنتەریزم یەکێکە لەلایەنە داھێنەرەکانی دەقە جیاوازەکان، بەوەی لەناو دەقێکدا دەقێکی تر دەبینرێتەوە، یاخود لەناو وێنەیەکدا وێنەیەکی تر دەبینرێتەوە.

ئەم توێژینەوەیە کارکردنە لەسەر دەقی (برا دوور و خزم دوور کەسم دوور)، لە ڕوانگەی ھەڵوەشاندنەوە و ستراتیژیەتی خوێندنەوە لەناو خۆی دەقەکەدا، لە پێناوی ھەڵوەشاندنەوە، یاخود تێکدانی و سەرلەنوێ بنیاد نانەوەی، یاخود نیشاندانی وێنەیەکی جیاواز لە وێنە سەرەکییەکە، چونکە ھەموو دەقێک چەند خوێندنەوەیەکی لەخۆ گرتووە، ئەم توێژینەوەیە پێکهاتووە لە دوو بەش، لە بەشی یەکەمدا باس لە ژیان و مردن  لە ڕوانگە جیاوازەکان و دوالیزمی دژیەک و لۆگۆسەنتەریزم کراوە، لە بەشی دووەمدا باس لە بایۆگرافیای شەهید مەلا عەلی و لۆگۆسینترالیزمی ژیان و مردن لە دەقی (برا دوور و خزم دوور کەسم دوور)ی شەهید مەلا عەلی دا، کراوە و نموونەی پێویستی بۆ هێنراوەتەوە، پاشان ئەنجام و لیستی سەرچاوەکان خراوەتە ڕوو.

 

المراجع

سەرچاوە کوردییەکان:

ڕەئوف، پ.ی.د. لوقمان، ٢٠٢٣، تراژیدیای مەرگ لە شیعرەکانی شێرکۆ بێکەسدا، چ١.

خۆشناو، فەرھاد عەزیز، ٢٠١٣، ئەفراندن و مردن لە ئەفسانەی کوردیدا بەپێی ئاڤێستا و دەقە پەھلەوییەکان، چاپخانەی حاجی ھاشم، ھەولێر.

دریدا،جاک، دەرمانخانەی ئەفلاتون، ۲۰۱٥، لە عەرەبییەوە ڕێبین ڕەسوول ئیسماعیل، لە بڵاوکراوەکانی کتێبخانەی فێربوون،چاپی یەکەم.

دیکارت، ڕینێ، ٢٠٠٥، چەند وردبونەوەیەک لەبارەی میتافیزیکەوە، و: د.حەمید عەزیز، سلێمانی، چاپخنەی حەمدی.

دیوانی شەهید مەلا عەلی، ٢٠١١، شیعرو هەڵوێست، چاپخانەی حەمدی، سلێمانی.

عەبدولڕەحمان، لهۆن قادر، ٢٠١٤، دوالیزمی دژیەک لە هۆنراوە لیریکییەکانی مەولانای ڕۆمی و مەولەوی تاوەگۆزیدا، چ١، چاپخانەی رجابی،تاران.

قطوس ،بەسام(د)، ٢٠١١، دەروازەیەک بۆ میتۆدەکانی ڕەخنەی هاوچەرخ، و: د. محەمەد تاتانی، بەڕێوەبەرایەتی گشتی ڕۆژنامەنووسی و چاپ و بڵاوکردنەوە، بەڕێووەبەرایەتی خانەی وەرگێڕان، چاپخانەی شڤان، سلێمانی، چ١.

محەمەد، پ.د.عبدالقادر حمەامین،٢٠٢٠، هەڵوەشاندنەوە لە نێوان تیۆر و پراکتیکدا، زانکۆی سلێمانی،کۆلیژی زمان-بەشی کوردی، چ١.

سەرچاوە عەرەبییەکان:

احمد عبدالحليم عطية(د)، ٢٠١٠، جاك دريدا و التفكيك، دار الفارابي، بيروت-لبنان، ط١.

افلاطون، محکمة سقراط، ٢٠٠١، ترجمة و تقدیم: د. عزت قرني، ط ٢، القاهرة.

الحفنى، عبدالمنعم ، المعجم الشامل للمصطلحات الفلسفة، مكتبة مدبولي، القاهرة، ط٣.

الدواي، د.عبدالرزاق، موت الانسان في الخطاب الفلسفي المعاصر (هيدجر، ليفي شتروس، ميشيل فوكو)، دار الطليعة بيروت.

العودات، حسین، ١٩٨٦،الموت في الدیانات الشرقیة، دمشق، دار الفکر.

اللاذقاني، محیی الدین،٢٠٠٢، الانثی مصباح الکون، أودیسة النسا‌ء بین الحریة و الحرملک، مکتبة مندبولي، ط١.

بدوي، عبدالرحمان، ١٩٤٦، مشکلة الموت، مطبعة لجنة التآلیف و الترجمة و النشر، المجلد السادس.

بدوي، عبدالرحمان، ١٩٦٢، الموت و الابقریة، مکتبة النهضة العربیة، القاهرة،ط٢.

برهیە، امیل، ١٩٨٢، تاریخ الفلسفة، الجزء الاول، ت: جورج طرابیشي، دار الطلیعة للطباعة و النشر، بیروت.

تشاندلر، دانیال، سنة الطبع بلا ، معجم المصطلحات الآساسیة في علم العلامات (السیموطیقا)، ت، د.شاکر عبدالحمید، مطابع المجلس الاعلی للآ‌ثار.

توبیني، ارنولد و اخرون، ٢٠١١، الانسان و هموم الموت، ترجمة و تقدیم عزت شعلان، ط١، المرکز القومي للترجمة.

حسین محمد، د. عیماد،٢٠٠٩، بئار النص، قراءات تفكيكية في الشعر الحداثي، دار اطلس للنشر و الانتاج الاءعلامي.

حمودة ، د.عبدالعزيز ، المرايا المحدبة-من البنيويوية الى التفكيك، عالم المعرفة 232، سلسلة كتب ثقافية شهرية يصدرها المجلس الوطني للثقافة والفنون والأداب-الكويت، ١٩٩٨ .

خلیل، د.خلیل احمد،١٩٩٥، معجم مصطلحات الفلسفة، ط١، دار الفکر اللبناني، بیروت.

دریدا، جاك، ٢٠١١، ما الان؟ ماذا عن غد؟ الحد‌ث، التفكیك، الخطاب، اشراف: محمد شوقی الزین، دار الفارابي، بیروت – لبنان، ط١.

شورون، جاك،١٩٨٤، الموت في الفكر الغربي، ترجمة: كامل يوسف حسين، مراجعة: د. إمام عبدالفتاح إمام.

عبدالخالق، احمد محمد، ٢٠٠٥، سیکولوجیة الموت و الاختصار، مرکز النشر العلمي، جامعة الکویت.

عبدالخالق، د. احمد محمد، ١٩٨٧، قلق الموت، الکویت، عالم المعرفة،.

عطیة، د.احمد عبدالحليم ، ٢٠١٠، جاک دریدا و التفکیک، دار الفارابي، بیروت-لبنان، ط١.

قابیل، د.هالة محمود سعید حسن، ٢٠١٦، مفهوم الموت بین الافتراضات الفلسفیة و الحقائق الاءلهیة، المجلة العلمیة، جامعة الاسکندریة، المقالة ١٤، المجلد٢، العدد١.

کوفمان، سارە، روجی لابورت، ١٩٩٤، مدخل الی فلسفة جاک دریدا، ترجمة: ادریس ک‌ثیلا، عزالدین الخطابي ،ط٢.

نامەکان:

حەمە کەریم، سەبور عەبدول کەریم، ٢٠١٤، چەمکی ژیان و مردن لە شیعری مەولەوی و مەولانای ڕۆمی دا، نامەی دکتۆرا، زانکۆی سلێمانی.

قادر، د. ئاوارە فەرەیدون، ٢٠١٩، شیکاری شیعری نوێی کوردی بە میتۆدی هەڵوەشاندنەوە (فەرەیدون عەبدول بەرزنجی، ئەنوەر قادر جاف، شێرکۆ بێکەس، عەبدوڵا پەشێو) وەک نموونە، نامەی دکتۆرا، زانکۆی سلێمانی.

گۆڤارەکان:

الدبور، د.عبدالعزیز موسی،٢٠١٦، اعتقادات بوذیة، مجلة کلیة الدراسات الاسلامیة و العربیة للبنات باسکندریة، المجلد ٣٢، العدد ٥.

التنزيلات

منشور

2026-10-18

إصدار

القسم

Articles

كيفية الاقتباس

The Logocentrism of Life and Death in Shahid Mala Ali’s My Brother Afar, My Kindred Afar. (2026). مجلة جامعة التنمية البشرية, 12(4), 57-66. https://doi.org/10.21928/juhd.v12n4y2026.pp57-66

الأعمال الأكثر قراءة لنفس المؤلف/المؤلفين