ئه‌دگاری تۆڕبه‌ندییانه‌ی زمان له‌ بۆته‌ی ڕێزمانی وشه‌ییدا

المؤلفون

  • Karwan Omar Qadir بەشى کوردى، کۆلێژی زمان، زانکۆى سلێمانى، سلێمانی، هەرێمی کوردستان، عێراق.
  • Gona Omar Abdulla بەشى کوردى، کۆلێژی زمان، زانکۆى سلێمانى، سلێمانی، هەرێمی کوردستان، عێراق.

DOI:

https://doi.org/10.21928/juhd.v9n3y2023.pp48-56

الكلمات المفتاحية:

ڕێزمانی وشه‌یی، تۆڕبه‌ند، میراتی گریمانه‌یی، میراتی هه‌مه‌چه‌شنه‌، لێكسیم

الملخص

لقه‌كانی ڕێزمانی دركپێكردن لایه‌نه‌ جیاوازه‌كانی په‌یوه‌ندیی له‌ نێوان ئاوه‌ز و وشه‌كان و واتاو فۆرمه‌كانیان له‌به‌رچاوده‌گرن، ڕێزمانی وشه‌ییش وه‌ك لقێكی ڕێزمانی دركپێكردن پێیوایه، كه‌ ئاوه‌زی مرۆڤ تۆڕبه‌ندێكی فراوانی هه‌یه‌ و‌ وشه‌كان تێیدا هه‌ڵگیراوه‌. خودی زمانیش له‌ چه‌ندین چه‌مك پێكهاتووه‌، كه‌ له‌ تۆڕبه‌ندێكی گه‌وره‌دا به‌یه‌كه‌وه‌ گرێدراون، تێگه‌یشتن له‌ چه‌مكێك پێویستی به‌ كۆزانینی چه‌ند چه‌مكێكی تر هه‌یه‌، وەک تۆڕبه‌ندێكی بچووکی جیهانی، هەموو چەمکێک تەنها بە چەند بازدانێک بە هەموو چەمکێکی دیکەوە بەستراوەتەوە. بەهۆی پۆلەکانەوە، دەتوانرێت پەیوەندی نێوان بیرۆکە بەڕواڵەت جیاوازەکان بە ئاسانی دروست بکرێت. بەم شێوەیە ڕێزمانی وشە پەیوەندی بە هەموو بوارەکانی زمانەوە هەیە، لەوانەش ڕستەسازی، واتاسازی، فۆنۆلۆژی و پراگماتیک. له‌م لێكۆڵینه‌وه‌یه‌دا تیشكخراوه‌ته‌سه‌ر بنه‌ما سه‌ره‌كییه‌كانی ڕێزمانی وشه‌یی و ئامانجی لێكۆڵینه‌وه‌كه‌ بریتیه‌ له‌ خستنه‌ڕووی ئه‌م تایبه‌تێتیانه‌ له‌ ڕێزمانی زمانی كوردیدا.

المراجع

به‌زمانی كوردی:

خۆشناو، نه‌ریمان عه‌بدوڵا‌ ،2013، ڕێزمانی كوردی، چاپخانه‌ی هێڤی/ هه‌ولێر.

كانه‌بی، دلێر صادق ، 2015، تیۆری بارگه‌خستن و ڕۆنانی ڕسته‌، چاپخانه‌ی موكریان هه‌ولێر.

عه‌زیز، ئاریان سدیق ، 2020، ناوی كرداریی، كرداری شكاوه‌و وكرداری ئاڵۆز، نامه‌ی دكتۆرا، زانكۆی سلێمانی.

قادر، كاروان عمر ، 2019 ،ته‌نینی وشه‌یی له‌ ڕێزمانی وشه‌ییدا، گۆڤاری زانستی زانكۆی جیهان، سلێمانی، به‌رگی (3)،ژماره‌(1).

Diessel, H., 2019, The grammar network : how linguistic structure is shaped by language use, New York, NY: Cambridge University Press.

Gisborne,N.,2010, The Event Structure of Perception Verbs, Oxford University Press Inc., New York.

Gisborne,N.,2011, Constructions, Word Grammar, and grammaticalization, Walter de Gruyter.

Gisborne,N.,2020, Ten Lectures on Event Structure in a Network Theory of Language, brill.com/dlcl.

Hudson,R. ,2007, Language Networks: The New Word Grammar , Oxford University Press Inc., New York.

Hudson,R. ,2010, An Introduction to Word Grammar, Cambridge University Press, New York.

Sugayama, k & Husdon, R,2005, Word Grammar: New Perspectives on a Theory of Language Structure, Printed and bound in Great Britain by MPG Books Ltd, Bodmin, Cornwall.

Traugott,E.,C& Trousdale,G.,2013, Constructionalization and Constructional Changes ,Oxford University Press 198 Madison Avenue, New York, NY 1001.

التنزيلات

منشور

2023-07-10

إصدار

القسم

Articles

كيفية الاقتباس

ئه‌دگاری تۆڕبه‌ندییانه‌ی زمان له‌ بۆته‌ی ڕێزمانی وشه‌ییدا. (2023). مجلة جامعة التنمية البشرية, 9(3), 48-56. https://doi.org/10.21928/juhd.v9n3y2023.pp48-56

الأعمال الأكثر قراءة لنفس المؤلف/المؤلفين